{"id":3934,"date":"2024-09-26T13:23:02","date_gmt":"2024-09-26T11:23:02","guid":{"rendered":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/?page_id=3934"},"modified":"2024-12-10T20:58:33","modified_gmt":"2024-12-10T19:58:33","slug":"systematyka-wystepowanie-i-migracje","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/systematyka-wystepowanie-i-migracje\/","title":{"rendered":"Systematics, distribution and migration"},"content":{"rendered":"

Pomurnik jest bardzo charakterystycznym i \u0142atwo rozpoznawalnym gatunkiem, zaliczanym do rz\u0119du wr\u00f3blowych (Passeriformes) i podrz\u0119du ptak\u00f3w \u015bpiewaj\u0105cych (Oscines). Jest obecnie jedynym przedstawicielem rodziny pomurnik\u00f3w (Tichodromidae<\/em>), jednak systematyczna pozycja tego ptaka wci\u0105\u017c nie jest dobrze rozpoznana i bywa traktowany te\u017c jako podrodzina (Tichodrominae<\/em>) w rodzinie kowalik\u00f3w (Sittidae<\/em>). Do tej pory wyr\u00f3\u017cniono dwa podgatunki \u2013 tzw. pomurnika \u201eeuropejskiego\u201d (T. m. muraria<\/em>) i pomurnika \u201eazjatyckiego\u201d \u2013 (T. m. nepalensis<\/em>), cho\u0107 ten drugi wed\u0142ug niekt\u00f3rych taksonom\u00f3w jest niewystarczaj\u0105co zr\u00f3\u017cnicowany, aby mo\u017cna go by\u0142o uznawa\u0107 za podgatunek. Rozmieszczenie geograficzne pomurnika z podgatunku nominatywnego na og\u00f3\u0142 pokrywa si\u0119 ze wszystkimi wi\u0119kszymi pasmami g\u00f3rskimi w po\u0142udniowej, \u015brodkowej i po\u0142udniowo-wschodniej Europie, a wi\u0119c zasiedla: G\u00f3ry Kantabryjskie, Pireneje, Masyw Centralny, Jur\u0119, Alpy, Apeniny, Karpaty, G\u00f3ry Dynarskie, g\u00f3ry P\u00f3\u0142wyspu Ba\u0142ka\u0144skiego, po\u0142udniow\u0105 i wschodni\u0105 Turcj\u0119 (g\u0142\u00f3wnie Taurus i G\u00f3ry Pontyjskie), a tak\u017ce Kaukaz i Elburs. Azjatycki podgatunek wyst\u0119puje we wszystkich wysokich g\u00f3rach po\u0142udniowo-zachodniej i centralnej Azji: w Elbursie, Hindukuszu, A\u0142taju, Pamirze, Tien-szan, Kunlun, Himalajach i Karakorum, Wy\u017cynie Tybeta\u0144skiej oraz w g\u00f3rach p\u00f3\u0142nocnych, \u015brodkowych i wschodnich Chin.<\/p>\n

W Karpatach pomurnik gniazduje na terenie tylko trzech pa\u0144stw \u2013 najliczniej w Rumunii (200-1000 par) oraz na S\u0142owacji (10-20 par) i w Polsce (3-5 par). Na Ukrainie gatunek ten wygin\u0105\u0142 ju\u017c dawno i nie notuje si\u0119 tam l\u0119g\u00f3w od ponad 100 lat. Stan liczebno\u015bci w Europie ocenia si\u0119 na poziomie 13 100-48 500 par, a najwi\u0119ksze populacje wyst\u0119puj\u0105 w Turcji, W\u0142oszech, Hiszpani i Szwajcarii. W niekt\u00f3rych pasmach g\u00f3rskich, zw\u0142aszcza w Pirenejach, Apeninach i Karpatach, odnotowuje si\u0119 spadki liczebno\u015bci i kurczenie si\u0119 area\u0142u wyst\u0119powania.<\/p>\n

Pomurnik nale\u017cy do migrant\u00f3w kr\u00f3tkodystansowych i wysoko\u015bciowych na wi\u0119kszo\u015bci swojego area\u0142u wyst\u0119powania. Wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 populacji zimuje w obr\u0119bie lub w pobli\u017cu obszar\u00f3w l\u0119gowych, rozpraszaj\u0105c si\u0119 jedynie na niewielkie odleg\u0142o\u015bci w r\u00f3\u017cnych kierunkach, ale niekt\u00f3re ptaki przemieszczaj\u0105 si\u0119 nawet na kilkaset kilometr\u00f3w i mog\u0105 powraca\u0107 co roku w te same miejsca zimowania. Najprawdopodobniej to warunki atmosferyczne i surowo\u015b\u0107 zim (pokrywa \u015bnie\u017cna i temperatura) maj\u0105 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na skal\u0119 przemieszcze\u0144 w okresie jesienno-zimowym, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem odleg\u0142o\u015bci, jak i liczby migruj\u0105cych osobnik\u00f3w. Jednak w przypadku niekt\u00f3rych populacji zaobserwowano, \u017ce migracja jesienna jest bardziej regularna i odbywa si\u0119 niezale\u017cnie od lokalnych warunk\u00f3w pogodowych. W\u0119dr\u00f3wki pol\u0119gowe trwaj\u0105 od ko\u0144ca wrze\u015bnia do listopada i maj\u0105 najcz\u0119\u015bciej form\u0119 przelot\u00f3w na ni\u017csze wysoko\u015bci, do innych niskich i \u015brednich g\u00f3r lub nawet na tereny nizinne, w tym do du\u017cych aglomeracji miejskich. Pomurniki przylatuj\u0105 na zimowiska zwykle w pa\u017adzierniku i listopadzie. Jest to gatunek zimuj\u0105cym g\u0142\u00f3wnie pojedynczo, ale ma\u0142e i lu\u017ane stadka (do pi\u0119ciu osobnik\u00f3w) mog\u0105 by\u0107 obserwowane wczesn\u0105 zim\u0105 (prawdopodobnie tu\u017c po przylocie) lub pod koniec marca, bezpo\u015brednio przed w\u0119dr\u00f3wk\u0105 wiosenn\u0105. Migracje powrotne na l\u0119gowiska zaczynaj\u0105 si\u0119 ju\u017c pod koniec lutego, ich szczyt przypada na marzec-kwiecie\u0144, a ostatnie ptaki mog\u0105 dolatywa\u0107 jeszcze na pocz\u0105tku maja. Nawroty zimy w miesi\u0105cach wiosennych, a przede wszystkim warunki \u015bnie\u017cne, mog\u0105 op\u00f3\u017ani\u0107 przybycie ptak\u00f3w do miejsc gniazdowania lub nawet zmusi\u0107 je do powrotu na ni\u017csze wysoko\u015bci. Najdalej po\u0142o\u017cone od obszar\u00f3w l\u0119gowych lokalizacje ptak\u00f3w zimuj\u0105cych znajdowa\u0142y si\u0119 w po\u0142udniowej Anglii, na Wyspach Normandzkich, w p\u00f3\u0142nocnej Francji i Niemczech (nawet na Helgolandzie!), w Holandii, Portugalii, na wyspach i wybrze\u017cach Morza \u015ar\u00f3dziemnego, w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Afryce (Maroko i Algieria), Bliskim Wschodzie (Liban, Irak, Syria, Jordania), a w Azji nawet w p\u00f3\u0142nocnym Wietnamie. Zimuj\u0105ce pomurniki czasami s\u0105 widywane w osadach ludzkich i miejscowo\u015bciach podg\u00f3rskich, a nawet w du\u017cych miastach europejskich i azjatyckich (np. w Amsterdamie, Berlinie i Pary\u017cu).<\/p>\n

Opracowa\u0142: Stanis\u0142aw Bro\u0144ski<\/em><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pomurnik jest bardzo charakterystycznym i \u0142atwo rozpoznawalnym gatunkiem, zaliczanym do rz\u0119du wr\u00f3blowych (Passeriformes) i podrz\u0119du ptak\u00f3w \u015bpiewaj\u0105cych (Oscines). Jest obecnie jedynym przedstawicielem rodziny pomurnik\u00f3w (Tichodromidae), jednak systematyczna pozycja tego ptaka wci\u0105\u017c nie jest dobrze rozpoznana i bywa traktowany te\u017c jako podrodzina (Tichodrominae) w rodzinie kowalik\u00f3w (Sittidae). Do tej pory wyr\u00f3\u017cniono dwa podgatunki \u2013 tzw. pomurnika \u201eeuropejskiego\u201d (T. m. muraria) i pomurnika \u201eazjatyckiego\u201d \u2013 (T. m. nepalensis), cho\u0107 ten drugi wed\u0142ug niekt\u00f3rych taksonom\u00f3w jest niewystarczaj\u0105co zr\u00f3\u017cnicowany, aby mo\u017cna go by\u0142o uznawa\u0107 za podgatunek. Rozmieszczenie geograficzne pomurnika z podgatunku nominatywnego na og\u00f3\u0142 pokrywa si\u0119 ze wszystkimi wi\u0119kszymi pasmami g\u00f3rskimi w po\u0142udniowej, \u015brodkowej\u2026 Czytaj dalej…<\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":17,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"class_list":["post-3934","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3934","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3934"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3934\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4127,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3934\/revisions\/4127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}