W Polsce poza Tatrami pomurnik do niedawna gniazdowa\u0142 te\u017c w Pieninach (do 2001 roku), gdzie kilka par wyprowadza\u0142o l\u0119gi m.in. w rejonie Trzech Koron i W\u0105wozie Sopcza\u0144skim. Na obszarze tym mo\u017ce jednak dochodzi\u0107 do efemerycznych l\u0119g\u00f3w w zwi\u0105zku z regularnym zalatywaniem osobnik\u00f3w w okresie jesienno-zimowym. W latach 80. gatunek ten prawdopodobnie l\u0119gowy by\u0142 tak\u017ce w Ma\u0142ych Pieninach na Smolegowej Skale. Ponadto w XVII i XVIII w. pomurnik podawany by\u0142 jako l\u0119gowy w Sudetach.<\/p>\n
W polskich Tatrach wyst\u0119powanie pomurnika potwierdzono ju\u017c w po\u0142owie XIX w., kiedy Kazimierz Wodzicki w 1850 r. odnalaz\u0142 dwa gniazda. W p\u00f3\u017aniejszych latach by\u0142 ju\u017c regularnie podawany z tego terenu, a w drugiej po\u0142owie XIX w. jego wyst\u0119powanie stwierdzono w okolicy Morskiego Oka, na Wo\u0142oszynie, Zawracie, w Dolinie Kasprowej, na Giewoncie i w Dolinie Ko\u015bcieliskiej. W latach 1946-1954 pomurniki by\u0142y regularnie obserwowane m.in. w Dolinie Ko\u015bcieliskiej, Dolinie Str\u0105\u017cyskiej i na Nosalu. W latach 1950-1957 cz\u0119sto widywano go w Dolince Pustej, Dolince Buczynowej i Dolinie Ko\u015bcieliskiej. Na Ko\u015bcielcu po raz pierwszy znaleziono gniazdo w 1957 r., a w tamtym czasie obecno\u015b\u0107 tego gatunku odnotowano te\u017c w rejonie Ni\u017cnich Rys\u00f3w i \u017babiego Mnicha. W latach 60., 70. i 80. XX w. pomurniki by\u0142y wielokrotnie widywane w okresie l\u0119gowym w r\u00f3\u017cnych lokalizacjach na terenie TPN: w Wielkich Koryciskach w Dolinie Chocho\u0142owskiej, w masywie Kominiarskiego Wierchu, na Raptawickiej Turni oraz w W\u0105wozie Krak\u00f3w w Dolinie Ko\u015bcieliskiej, w Dolinie Tomanowej, na ska\u0142kach w rejonie Przys\u0142opu Mi\u0119tusiego, na Giewoncie, Zawracie Kasprowym, Skrajnej Turni w Dolinie G\u0105sienicowej, w masywie Ko\u015bcielca i \u015awinicy, na Orlej Perci (od Zawratu, przez Kozi Wierch, Granaty a\u017c do Buczynowych Turni), w rejonie Szpiglasowego Wierchu i Miedzianego, na Mnichu, Cubrynie, w Wielkim Kotle Mi\u0119guszowieckim, na \u017babiej Lalce, \u017babim Mnichu i Ni\u017cnich Rysach. Liczebno\u015b\u0107 gatunku jeszcze w latach 90. XX w. oceniono na 16-19 par, z czego wi\u0119kszo\u015b\u0107 zasiedla\u0142a Tatry Zachodnie (13-15 par), podczas gdy w Tatrach Wysokich odnotowano jedynie 3 pary. Najwa\u017cniejszymi rejonami gniazdowania pomurnika w TPN by\u0142y wtedy: Wielkie Koryciska w Dolinie Chocho\u0142owskiej, masyw Kominiarskiego Wierchu (zw\u0142aszcza Raptawicka Gra\u0144) i W\u0105w\u00f3z Krak\u00f3w w Dolinie Ko\u015bcieliskiej, Zawrat Kasprowy w Dolinie Kasprowej oraz masyw Ko\u015bcielca. Od pocz\u0105tku lat 60. XX w. najbardziej znanym i najcz\u0119\u015bciej odwiedzanym przez obserwator\u00f3w stanowiskiem l\u0119gowym pomurnika jest Raptawicka Turnia w Dolinie Ko\u015bcieliskiej. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie znanych jest jedynie 5 stanowisk l\u0119gowych w TPN: Raptawicka Gra\u0144, Zawrat Kasprowy, masyw Ko\u015bcielca, rejon Zamar\u0142ej Turni oraz Kocio\u0142 Morskiego Oka (Mnich, masyw Kazalnicy Cubry\u0144skiej i rejon Wielkiego Kot\u0142a Mi\u0119guszowieckiego).<\/p>\n
W s\u0142owackich Karpatach Zachodnich pomurnik wyst\u0119puje aktualnie w Tatrach Zachodnich, Wysokich i Bielskich, a tak\u017ce w Ni\u017cnich Tatrach i Wielkiej Fatrze, a dawniej gniazdowa\u0142 te\u017c w Ma\u0142ej Fatrze, Pieninach, G\u00f3rach Chocza\u0144skich, Stra\u017cowskich i Stolickich oraz w Mura\u0144skiej P\u0142aninie. Populacja po s\u0142owackiej stronie Tatr oceniana by\u0142a do niedawna na 8-12 par, wi\u0119c \u0142\u0105cznie ca\u0142e Tatry mo\u017ce zasiedla\u0107 obecnie ok. 10-20 par, ale z uwagi na brak bada\u0144 rzeczywista liczebno\u015b\u0107 i rozmieszczenie populacji jest s\u0142abo poznane. Liczebno\u015b\u0107 tego gatunku podlega du\u017cym fluktuacjom i w Tatrach mo\u017ce waha\u0107 si\u0119 od kilku do kilkunastu par w r\u00f3\u017cnych latach, co zaobserwowano w Ma\u0142ej i Wielkiej Fatrze. Wp\u0142yw na to maj\u0105 szczeg\u00f3lnie niekorzystne warunki atmosferyczne \u2013 ostre i przed\u0142u\u017caj\u0105ce si\u0119 zimy oraz za\u0142amania pogody i d\u0142ugotrwa\u0142e opady w miesi\u0105cach wiosennych, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do zwi\u0119kszonej \u015bmiertelno\u015bci ptak\u00f3w i obni\u017cenia sukcesu l\u0119gowego.<\/p>\n
P\u00f3\u017anym latem i jesieni\u0105 pomurniki w poszukiwaniu pokarmu rozpraszaj\u0105 si\u0119 po ca\u0142ych Tatrach i mog\u0105 by\u0107 widywane w r\u00f3\u017cnych miejscach z odpowiednimi ska\u0142ami, \u015bcianami, wychodniami i urwiskami skalnymi. W okresie zimowym wyst\u0119puj\u0105 na mniejszych wysoko\u015bciach i mog\u0105 zlatywa\u0107 do ni\u017cszych g\u00f3r (np. Pieniny, Ma\u0142e Pieniny) lub nawet podg\u00f3rskich wsi i miast (np. Zakopane, Sromowce Ni\u017cne), gdzie zimuj\u0105 w kamienio\u0142omach i na du\u017cych murowanych budynkach (np. zamek w Czorsztynie i Niedzicy). Pewna cz\u0119\u015b\u0107 ptak\u00f3w przenosi si\u0119 jeszcze dalej o czym \u015bwiadcz\u0105 stwierdzenia tego gatunku w innych g\u00f3rach (G\u00f3ry Kaczawskie, Karkonosze, Babia G\u00f3ra, Bieszczady), a tak\u017ce w du\u017cych miastach na Dolnym i G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, np. w Wa\u0142brzychu, Wroc\u0142awiu, Gliwicach, Zabrzu, Katowicach i Bielsku-Bia\u0142ej.<\/p>\n
Opracowa\u0142: Stanis\u0142aw Bro\u0144ski<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W Polsce poza Tatrami pomurnik do niedawna gniazdowa\u0142 te\u017c w Pieninach (do 2001 roku), gdzie kilka par wyprowadza\u0142o l\u0119gi m.in. w rejonie Trzech Koron i W\u0105wozie Sopcza\u0144skim. Na obszarze tym mo\u017ce jednak dochodzi\u0107 do efemerycznych l\u0119g\u00f3w w zwi\u0105zku z regularnym zalatywaniem osobnik\u00f3w w okresie jesienno-zimowym. W latach 80. gatunek ten prawdopodobnie l\u0119gowy by\u0142 tak\u017ce w Ma\u0142ych Pieninach na Smolegowej Skale. Ponadto w XVII i XVIII w. pomurnik podawany by\u0142 jako l\u0119gowy w Sudetach. W polskich Tatrach wyst\u0119powanie pomurnika potwierdzono ju\u017c w po\u0142owie XIX w., kiedy Kazimierz Wodzicki w 1850 r. odnalaz\u0142 dwa gniazda. W p\u00f3\u017aniejszych latach by\u0142 ju\u017c regularnie podawany\u2026 Czytaj dalej…<\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":16,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"class_list":["post-3936","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3936"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3936\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4129,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3936\/revisions\/4129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}