Pomurnik jest gatunkiem monogamicznym, u kt\u00f3rego pary wsp\u00f3lnie zajmuj\u0105 si\u0119 wyprowadzaniem l\u0119g\u00f3w. Gatunek ten wykazuje silny terytorializm i filopatri\u0119, kt\u00f3ra przejawia si\u0119 przywi\u0105zaniem do miejsc gniazdowania, w kt\u00f3re ptaki doros\u0142e powracaj\u0105 co roku i w ich pobli\u017cu wykazuj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 aktywno\u015bci rocznej. To samo gniazdo mo\u017ce by\u0107 zajmowane przez t\u0105 sam\u0105 par\u0119 przez kilka sezon\u00f3w. Na pewnym stanowisku w Hiszpanii para u\u017cytkowa\u0142a jedno gniazdo przez przynajmniej cztery lata! Ptaki m\u0142ode przylatuj\u0105 z kolei w rejony, gdzie opu\u015bci\u0142y gniazda i w ich pobli\u017cu pr\u00f3buj\u0105 zak\u0142ada\u0107 w\u0142asne terytoria. Niekt\u00f3re dane sugeruj\u0105, \u017ce samice po raz pierwszy podchodz\u0105 do l\u0119g\u00f3w ju\u017c w pierwszym roku \u017cycia, a samce nieco p\u00f3\u017aniej, najwcze\u015bniej w drugim roku \u017cycia.<\/p>\n
Terytoria pomurnik\u00f3w mog\u0105 by\u0107 stosunkowo du\u017ce jak na tak ma\u0142ego ptaka i wynosi\u0107 co najmniej 1 km w pionie i 500 m w poziomie, jednak zwykle nie s\u0105 one a\u017c tak du\u017ce i obejmuj\u0105 pionowe \u015bciany o wysoko\u015bci ok. 80 m i szeroko\u015bci ok. 100 m, jak na Raptawickiej Turni.<\/p>\n
Na l\u0119gowiskach europejskich sezon l\u0119gowy trwa od ko\u0144ca kwietnia do nawet pocz\u0105tku sierpnia, cho\u0107 jest to uzale\u017cnione od wysoko\u015bci i warunk\u00f3w pogodowych na pocz\u0105tku sezonu. Szczyt l\u0119g\u00f3w ma miejsce g\u0142\u00f3wnie w okresie maj-lipiec i w tym czasie pomurniki wyprowadzaj\u0105 tylko jeden l\u0119g. Na pocz\u0105tkowym etapie sezonu l\u0119gowego (kwiecie\u0144-maj) samiec wykonuje efektowne loty tokowe, kt\u00f3re zaczynaj\u0105 si\u0119 i ko\u0144cz\u0105 w gnie\u017adzie lub jego pobli\u017cu. W trakcie lotu samce wykonuj\u0105 ostre zakr\u0119ty po\u0142\u0105czone z wysokimi wzlotami i opadaniem.<\/p>\n
Miejsce na gniazdo ptaki wybieraj\u0105 w r\u00f3\u017cnych g\u0142\u0119bokich otworach, dziurach i szczelinach na pionowych \u015bcianach skalnych, mi\u0119dzy g\u0142azami w rumowisku skalnym, a nawet na lub wewn\u0105trz budynk\u00f3w. Gniazdo ma zwykle dwa wej\u015bcia, u\u017cywane albo jako wej\u015bcie i wyj\u015bcie, albo jedno przez samca, drugie przez samic\u0119 i mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 do 80 cm od otworu wlotowego. Samica sama buduje gniazdo w ci\u0105gu ok. 5 dni przede wszystkim z mch\u00f3w, w\u0142\u00f3kien ro\u015blinnych, igie\u0142, korzonk\u00f3w i trawy, a wy\u015bci\u00f3\u0142ka tworzona jest z sier\u015bci, we\u0142ny i pi\u00f3r, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 skuteczn\u0105 izolacj\u0119. Pomurniki sk\u0142adaj\u0105 3-5 jaj, zwykle 4, ale zniesienia pi\u0119ciojajowe nie nale\u017c\u0105 do rzadko\u015bci. W Himalajach odnotowano z\u0142o\u017cenie nawet 6 jaj. Jaja s\u0105 prawie ca\u0142kowicie bia\u0142e z delikatnymi i ma\u0142ymi ciemnoczerwonymi i czarnymi plamkami. Inkubacja trwa ok. 18-21 dni i bierze w niej udzia\u0142 wy\u0142\u0105cznie samica, kt\u00f3ra w tym czasie jest dokarmiana przez samca. Piskl\u0119ta s\u0105 gniazdownikami w\u0142a\u015bciwymi i do 10 dnia \u017cycia pozostaj\u0105 nieopierzone. Ca\u0142y okres piskl\u0119cy a\u017c do opuszczenia gniazda trwa ok. 28-30 dni, ale m\u0142ode karmione s\u0105 przez oboje rodzic\u00f3w jeszcze przez kilka kolejnych dni po wylocie z gniazda i staj\u0105 si\u0119 samodzielne po 7-12 dniach. Piskl\u0119ta opuszczaj\u0105 gniazdo najcz\u0119\u015bciej w lipcu, czasem dopiero na pocz\u0105tku sierpnia. Sukces l\u0119gowy u tego gatunku jest stosunkowo wysoki \u2013 przyk\u0142adowo w Szwajcarii \u015brednia liczba m\u0142odych na gniazdo z sukcesem wynosi\u0142a 3,83, a na S\u0142owacji \u2013 3,11.<\/p>\n
Do strat l\u0119gowych z powodu drapie\u017cnictwa dochodzi bardzo rzadko ze wzgl\u0119du na umiejscowienie gniazd w trudno dost\u0119pnych miejscach, a najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 s\u0105 niekorzystne warunki pogodowe. W Europie do najwa\u017cniejszych drapie\u017cnik\u00f3w gniazdowych nale\u017c\u0105 ma\u0142e i \u015brednie ssaki z rodziny \u0142asicowatych (Mustelidae<\/em>), takie jak: gronostaj (Mustela erminea<\/em>), \u0142asica (Mustela nivalis<\/em>) i kuna le\u015bna (Martes martes<\/em>), a w przypadku gniazd na budynkach i mostach tak\u017ce kuna domowa (Martes foina<\/em>). Niewiele wiadomo o d\u0142ugo\u015bci \u017cycia pomurnik\u00f3w, ale jedna zaobr\u0105czkowana samica prze\u017cy\u0142a co najmniej pi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n Opracowa\u0142: Stanis\u0142aw Bro\u0144ski<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pomurnik jest gatunkiem monogamicznym, u kt\u00f3rego pary wsp\u00f3lnie zajmuj\u0105 si\u0119 wyprowadzaniem l\u0119g\u00f3w. Gatunek ten wykazuje silny terytorializm i filopatri\u0119, kt\u00f3ra przejawia si\u0119 przywi\u0105zaniem do miejsc gniazdowania, w kt\u00f3re ptaki doros\u0142e powracaj\u0105 co roku i w ich pobli\u017cu wykazuj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 aktywno\u015bci rocznej. To samo gniazdo mo\u017ce by\u0107 zajmowane przez t\u0105 sam\u0105 par\u0119 przez kilka sezon\u00f3w. Na pewnym stanowisku w Hiszpanii para u\u017cytkowa\u0142a jedno gniazdo przez przynajmniej cztery lata! Ptaki m\u0142ode przylatuj\u0105 z kolei w rejony, gdzie opu\u015bci\u0142y gniazda i w ich pobli\u017cu pr\u00f3buj\u0105 zak\u0142ada\u0107 w\u0142asne terytoria. Niekt\u00f3re dane sugeruj\u0105, \u017ce samice po raz pierwszy podchodz\u0105 do l\u0119g\u00f3w ju\u017c w pierwszym roku\u2026 Czytaj dalej…<\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":14,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"class_list":["post-3940","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3940"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3940\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3961,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3940\/revisions\/3961"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}