{"id":79,"date":"2018-01-05T10:58:18","date_gmt":"2018-01-05T09:58:18","guid":{"rendered":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/?page_id=79"},"modified":"2020-05-20T08:47:02","modified_gmt":"2020-05-20T06:47:02","slug":"opieka-nad-piskleciem-i-podlotem","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/","title":{"rendered":"Caring for a chick and a fledgling"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#1\">Lokum i ogrzewanie<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#2\">Codzienna kontrola stanu zdrowia piskl\u0105t<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#3\">Likwidacja paso\u017cyt\u00f3w<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#4\">Karmienie i pojenie:<\/a>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#4\">Czym poi\u0107?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#5\">Czym karmi\u0107?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#6\">Owady i d\u017cd\u017cownice<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#7\">Mi\u0119so<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#8\">Pokarm mieszany dla ptak\u00f3w wr\u00f3blowatych<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#9\">Zieleniny i owoce<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#10\">Pokarm dla ziarnojad\u00f3w<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#11\">Dodatki<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#12\">Czas karmienia<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#13\">Jak karmi\u0107?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#14\">Jak uczy\u0107 samodzielnego \u017cerowania?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#15\">Inne przygotowania do \u017cycia na wolno\u015bci<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#16\">Jak zwr\u00f3ci\u0107 ptaka naturze?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ze\u00a0 \u015brodowiska\u00a0 naturalnego \u00a0mo\u017cna \u00a0zabra\u0107 \u00a0ptaka\u00a0 jedynie \u00a0w wypadku, gdy\u00a0<\/strong><strong>potrzebuje on ludzkiej pomocy (patrz rozdz. \u201eZnalaz\u0142em ptaka \u2013 co robi\u0107?\u201d)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Je\u015bli nie wiesz, lub nie jeste\u015b pewien do jakiego gatunku nale\u017cy znaleziony ptak, zr\u00f3b mu zdj\u0119cie (nawet aparatem w telefonie) i prze\u015blij je mailem z pro\u015bb\u0105 o oznaczenie gatunku na adres:\u00a0<a href=\"mailto:sekretariat@mto-kr.pl\">sekretariat@mto-kr.pl<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W razie pilnych sytuacji zadzwo\u0144 na podany na stronie telefon kontaktowy i prze\u015blij zdj\u0119cie MMS-em. Po porad\u0119 czym i jak karmi\u0107 danego ptaka mo\u017cesz si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 do os\u00f3b lub o\u015brodk\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 odchowywaniem dzikich ptak\u00f3w:<a href=\"http:\/\/www.dzikaklinika.com\/\"><br \/>\n<\/a><br \/>\n<strong>\u201ePtasi Azyl\u201d O\u015brodek Rehabilitacji Ptak\u00f3w Chronionych<\/strong><br \/>\nul. Ratuszowa 1\/3<br \/>\nWarszawa<br \/>\nTel. 22 670 22 07<br \/>\n<a href=\"mailto:azyl@zoo.waw.pl\">azyl@zoo.waw.pl<\/a><br \/>\n<a href=\"http:\/\/ptasiazyl.zoo.waw.pl\/\">http:\/\/ptasiazyl.zoo.waw.pl<br \/>\n<\/a><br \/>\nAdresy innych o\u015brodk\u00f3w znajdziesz na naszej stronie:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/ptasie-azyle-polska\/\">Ptasie lecznice i azyle &#8211; Polska<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/ptasie-azyle-krakow\/\">Ptasie lecznice i azyle &#8211; Krak\u00f3w<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>[ps2id id=&#8217;1&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><strong>Lokum i ogrzewanie<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Je\u015bli \u00a0znaleziony ptak nie \u00a0krwawi\u00a0 i nie \u00a0ma \u00a0uraz\u00f3w \u00a0neurologicznych, ale jest os\u0142abiony\u00a0 i \u00a0\u00a0wyzi\u0119biony,\u00a0 \u00a0powinien zosta\u0107 \u00a0\u00a0ogrzany.\u00a0\u00a0Zanim \u00a0b\u0119dzie\u00a0 gotowe zast\u0119pcze\u00a0 gniazdo, \u00a0mo\u017cna\u00a0 \u00a0ogrzewa\u0107\u00a0\u00a0 ptaka \u00a0w\u00a0 r\u0119kach.\u00a0 M\u0142ode, \u00a0nie \u00a0w\u00a0 pe\u0142ni opierzone \u00a0piskl\u0119, \u00a0nale\u017cy \u00a0umie\u015bci\u0107 \u00a0w\u00a0 lekko \u00a0ogrzanym \u00a0\u00a0wcze\u015bniej\u00a0 niewielkim pojemniku, tekturowym lub plastikowym pude\u0142ku wy\u015bcielonym \u00a0grubo we\u0142nian\u0105 lub polarow\u0105 \u00a0tkanin\u0105, (tak\u0105, z\u00a0 kt\u00f3rej \u00a0nie\u00a0 wychodz\u0105 \u00a0nici). Dodatkowo\u00a0 mo\u017cna piskl\u0119 po \u00a0g\u0142ow\u0119 \u00a0wsun\u0105\u0107 \u00a0do \u00a0ciep\u0142ej\u00a0 skarpetki\u00a0 lub\u00a0 r\u0119kawiczki. Do \u00a0wy\u015bcielania pude\u0142ka, w kt\u00f3rym trzymane jest piskl\u0119 czy ptak doros\u0142y, nie mo\u017cna u\u017cywa\u0107 waty ani \u017cadnych materia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych mog\u0105 wystrz\u0119pia\u0107 si\u0119 nitki, gdy\u017c mo\u017ce doj\u015b\u0107 do\u00a0 zapl\u0105tania\u00a0 si\u0119 \u00a0n\u00f3\u017cki\u00a0 ptaka\u00a0 i \u00a0w \u00a0rezultacie\u00a0 do \u00a0kalectwa! \u00a0Nie\u00a0 nale\u017cy\u00a0 te\u017c wy\u015bciela\u0107 ptasiego lokum sianem, gdy\u017c w\u00f3wczas trudno jest utrzyma\u0107 czysto\u015b\u0107, siano wilgnie i rozwijaj\u0105 si\u0119 w nim gro\u017ane dla ptak\u00f3w grzyby.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_01.png\" width=\"487\" height=\"368\" \/><em><br \/>\nM\u0142ode, nie w pe\u0142ni opierzone piskl\u0119, nale\u017cy umie\u015bci\u0107 w lekko ogrzanym wcze\u015bniej niewielkim pojemniku, np. w tekturowym pude\u0142ku, wy\u015bcielonym we\u0142nian\u0105 lub polarow\u0105 tkanin\u0105, (tak\u0105, z kt\u00f3rej nie wychodz\u0105 nici). Gniazdko \u0142atwo jest utrzyma\u0107 w czysto\u015bci, bo w przypadku bardzo m\u0142odych piskl\u0105t ka\u0142 wydalany jest w os\u0142onkach i nale\u017cy go \u201eodbiera\u0107\u201d od piskl\u0105t, kt\u00f3re specjalnie w tym celu \u015bmiesznie wypinaj\u0105 kuperki w czasie za\u0142atwiania si\u0119. Na zdj\u0119ciu piskl\u0119ta kopciuszka.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a1.jpg\" alt=\"a1\" width=\"640\" height=\"420\" \/><br \/>\nPiskl\u0119ta wr\u00f3bla domowego<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_02.png\" width=\"482\" height=\"362\" \/><br \/>\n<em>Ma\u0142e pude\u0142ko-gniazdko dobrze jest umie\u015bci\u0107 w wi\u0119kszym kartonie. \u0141atwiej w\u00f3wczas utrzyma\u0107 sta\u0142\u0105 temperatur\u0119 i chroni\u0107 ptaki przed przeci\u0105giem, a gdy piskl\u0119ta s\u0105 starsze i bardziej ruchliwe \u2013 zabezpiecza to ptaszki przed wypadni\u0119ciem. Starsze, opierzone ju\u017c piskl\u0119ta mo\u017cna w\u00f3wczas umie\u015bci\u0107 w pude\u0142ku-gniazdku o niezbyt wysokich \u015bciankach, co umo\u017cliwi im za\u0142atwianie si\u0119 poza gniazdo. Na zdj\u0119ciu ma\u0142e kopciuszki.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ptasiego malucha najlepiej by\u0142oby umie\u015bci\u0107 w specjalnej cieplarce, o kt\u00f3r\u0105 jednak w warunkach domowych jest trudno. W zast\u0119pstwie pude\u0142ko-gniazdko z piskl\u0119ciem mo\u017cna postawi\u0107 pod specjaln\u0105 lampk\u0105 grzewcz\u0105, lub np. pod lampk\u0105 biurkow\u0105 ze s\u0142ab\u0105 \u017car\u00f3wk\u0105 mleczn\u0105 (25 W \u2013 40 W) oddalon\u0105 oko\u0142o 20 \u2013 30 cm od gniazda. Poniewa\u017c \u017car\u00f3wka wysusza powietrze, nale\u017cy w pobli\u017cu ustawi\u0107 pojemnik z wod\u0105 lub rozwiesi\u0107 mokry r\u0119cznik, aby nawil\u017ca\u0107 powietrze w bezpo\u015bredniej blisko\u015bci gniazda. Nale\u017cy sprawdza\u0107 r\u0119k\u0105, czy jest to przyjemne ciep\u0142o, czy nie jest za gor\u0105co i w zale\u017cno\u015bci od tego regulowa\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107 \u017car\u00f3wki. Trzeba uwa\u017ca\u0107, aby ptaka nie przegrza\u0107 i nie oparzy\u0107. Nie mo\u017cna kierowa\u0107 \u015bwiat\u0142a \u017car\u00f3wki bezpo\u015brednio na cia\u0142ko nieopierzonego piskl\u0119cia, \u017ceby go nie oparzy\u0107 i nie wysusza\u0107 sk\u00f3ry. Pod \u017car\u00f3wk\u0105 ptaszek musi by\u0107 okryty tkanin\u0105.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/1.jpg\" alt=\"1\" width=\"640\" height=\"480\" \/><br \/>\n<em>Kilkudniowe piskl\u0119ta kosa w sztucznym gniazdku wy\u015bcielonym mi\u0119kkim trykotowym materia\u0142em i nakryte kawa\u0142kiem bawe\u0142nianego trykotu. Nad gniazdkiem jest rozci\u0105gni\u0119ta i przypi\u0119ta szczypczykami wilgotna \u015bciereczka \u2013 poniewa\u017c szybko wysycha, musi by\u0107 cz\u0119sto na nowo zamoczona. Foli\u0105 zabezpieczone s\u0105 tylko same g\u00f3rne brzegi wi\u0119kszego tekturowego pude\u0142ka, \u017ceby pude\u0142ko nie zamaka\u0142o od mokrej \u015bciereczki.<\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/2.jpg\" alt=\"2\" width=\"640\" height=\"460\" \/><br \/>\n<\/em><em>Piskl\u0119ta kosa w wieku oko\u0142o \u00a07 \u2013 9 dni w sztucznym gniazdku.<\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/3.jpg\" alt=\"3\" width=\"640\" height=\"480\" \/><br \/>\n<\/em><em>Kilkudniowe, jeszcze \u015blepe piskl\u0119ta kosa w sztucznym gniazdku \u2013tu \u00a0temperatura w gnie\u017adzie jest mierzona termometrem, kt\u00f3ry bywa u\u017cywany w \u00a0akwariach.<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/4.jpg\" alt=\"4\" width=\"640\" height=\"448\" \/><br \/>\nTe same piskl\u0119ta kosa dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej.<\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/5.jpg\" alt=\"5\" width=\"540\" height=\"537\" \/><br \/>\nPiskl\u0119ta kosa \u2013 dwa starsze maj\u0105 ju\u017c otwarte oczy.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">By precyzyjnie kontrolowa\u0107 temperatur\u0119, najlepiej jest umie\u015bci\u0107 termometr w gnie\u017adzie. Przydatny mo\u017ce tu by\u0107 np. elektroniczny termometr &#8211; taki z czujnikiem na przewodzie. Czujniczek mo\u017cna w\u0142o\u017cy\u0107 do gniazda i na termometrze obserwowa\u0107 temperatur\u0119. Temperatura w gnie\u017adzie powinna wynosi\u0107 35\u00b0C! Powinno si\u0119 te\u017c obserwowa\u0107 reakcj\u0119 ptaszka: dyszenie z otwartym dziobem mo\u017ce wskazywa\u0107 na to, \u017ce jest mu za ciep\u0142o, zimne n\u00f3\u017cki \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce jest mu zimno.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pude\u0142ko z gniazdkiem dobrze jest cz\u0119\u015bciowo nakry\u0107 chusteczk\u0105 bawe\u0142nian\u0105 \u2013 mo\u017ce by\u0107 lekko wilgotna, co pozwoli dodatkowo nawil\u017ca\u0107 gniazdo, gdy ogrzewamy ptaki \u017car\u00f3wk\u0105. Piskl\u0119 musi by\u0107 ogrzewane do czasu, a\u017c pokryje si\u0119 pi\u00f3rami. Do ogrzewania piskl\u0119cia mo\u017cna te\u017c wykorzystywa\u0107 okresowo butelki z ciep\u0142\u0105 (nie gor\u0105c\u0105!) wod\u0105 (ok. 37 &#8211; 39\u00b0C, w zale\u017cno\u015bci od oddalenia butelki od gniazda). Nie mo\u017cna jednak zapomina\u0107, \u017ce woda stygnie i trzeba j\u0105 wymienia\u0107. Mo\u017cna np. postawi\u0107 pude\u0142ko-gniazdko tak, by jedna jego cz\u0119\u015b\u0107 sta\u0142a na le\u017c\u0105cych butelkach z ciep\u0142\u0105 wod\u0105, tak aby temperatura w gnie\u017adzie osi\u0105ga\u0142a ok. 35\u00b0C. Ogrzewanie butelk\u0105 jest te\u017c przydatne w czasie ewentualnej podr\u00f3\u017cy do weterynarza lub azylu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Uwaga: nie wolno ogrzewa\u0107 ptak\u00f3w z problemami neurologicznymi (drgawki, konwulsje) i ptak\u00f3w po zderzeniu z tward\u0105 powierzchni\u0105, np. szyb\u0105! Te ptaki musz\u0105 by\u0107 umieszczone w ciep\u0142ym, spokojnym, zaciemnionym miejscu.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do trzymania piskl\u0119cia przez d\u0142u\u017cszy okres polecane jest pude\u0142ko tekturowe z nieco wy\u017cszymi \u015bciankami, kt\u00f3re os\u0142aniaj\u0105 piskl\u0119 przed przeci\u0105giem, daj\u0105 mu poczucie bezpiecze\u0144stwa i uniemo\u017cliwiaj\u0105 mu przypadkowe wyskoczenie. Nale\u017cy dba\u0107 o higien\u0119 gniazda, cz\u0119sto wymienia\u0107 podk\u0142ad: najlepiej ka\u017cdorazowo po zabrudzeniu odchodami.\u00a0<strong>Wa\u017cne jest by przed i po pracy przy piskl\u0119ciu my\u0107 r\u0119ce<\/strong>. R\u00f3wnie\u017c nowo znalezione starsze, opierzone ju\u017c piskl\u0119 czy podlot powinien zosta\u0107 najpierw ogrzany. Jednak, gdy ptak jest w dobrej kondycji i dobrze je, nie musi by\u0107 stale dogrzewany. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce zar\u00f3wno m\u0142odym, jak i doros\u0142ym ptakom szkodzi przeci\u0105g i nag\u0142e zmiany temperatury \u2013 do przej\u015bcia i z ciep\u0142a do zimna, i z zimna do ciep\u0142a ptak musi by\u0107 stopniowo przyzwyczajany. Ptak, kt\u00f3ry nie potrzebuje dogrzewania mo\u017ce by\u0107 trzymany w pude\u0142ku kartonowym wy\u015bcielonym papierowymi r\u0119cznikami. W pomieszczeniu z ptakami nie wolno pali\u0107 papieros\u00f3w ani u\u017cywa\u0107 \u015brodk\u00f3w chemicznych czy kosmetyk\u00f3w o intensywnym zapachu \u2013 z racji swej budowy, ptaki maj\u0105 uk\u0142ad oddechowy bardziej wra\u017cliwy na zatrucie ni\u017c ssaki.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_03.png\" width=\"490\" height=\"367\" \/><br \/>\n<em>Tak\u017ce starsze piskl\u0119ta, podloty i ptaki doros\u0142e dobrze jest umie\u015bci\u0107 w kartonowym pude\u0142ku, bo takie zabudowane i nieco zaciemnione lokum ogranicza stres wywo\u0142any now\u0105 sytuacj\u0105. Na zdj\u0119ciu piskl\u0119 wilgi w kartonowym pude\u0142ku.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W wyj\u0105tkowej sytuacji, gdy musimy przetrzyma\u0107 ptaka nieco d\u0142u\u017cej i gdy ptak jest spokojny, nie rozbija si\u0119 o pr\u0119ty, mo\u017cne przebywa\u0107 w odpowiednio przystosowanej i cz\u0119\u015bciowo os\u0142oni\u0119tej klatce.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W klatce mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 tylko jeden ptak. Czasami, gdy ptaki nie s\u0105 jeszcze ca\u0142kiem sprawne, mo\u017cna trzyma\u0107 je razem, np. nie ca\u0142kiem samodzielne m\u0142ode z jednego gniazda, lub jednego gatunku w tym samym wieku. Natomiast ptak samodzielnie pobieraj\u0105cy pokarm i bardzo sprawny nie mo\u017ce by\u0107 trzymany razem z innym. Niedopuszczalne jest trzymanie w jednej klatce ptaka sprawnego razem z ptakiem mniejszym lub mniej sprawnym. Ptaki silniejsze mog\u0105 nie dopuszcza\u0107 mniejszych i s\u0142abszych osobnik\u00f3w do wody i pokarmu. Nawet gdyby w klatce znalaz\u0142yby si\u0119 ptaki ca\u0142kowicie sprawne, to b\u0119d\u0105 one walczy\u0107 o dominacje, co mo\u017ce nawet doprowadzi\u0107 do \u015bmierci jednego z nich. Ilo\u015b\u0107 miejsca nawet w du\u017cej klatce nie pozwala na zachowanie bezpiecznych odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy ptakami.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_04.png\" width=\"488\" height=\"366\" \/><br \/>\n<em>Dzikie ptaki, tak jak to piskl\u0119 wilgi, lepiej b\u0119d\u0105 si\u0119 czu\u0142y w klatce w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci przys\u0142oni\u0119tej lekk\u0105 tkanin\u0105. W klatce powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 ga\u0142\u0105zki, \u017cerdki z naturalnych ga\u0142\u0119zi, r\u00f3\u017cnej grubo\u015bci, na kt\u00f3rych ptaki b\u0119d\u0105 mog\u0142y siada\u0107, ale umieszczone tak by zostawi\u0107 przestrze\u0144 do podfruwania.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_05.png\" width=\"485\" height=\"441\" \/><br \/>\n<em>Nawet \u017cyj\u0105cy na co dzie\u0144 w pobli\u017cu ludzi go\u0142\u0105b miejski, w trakcie leczenia lepiej si\u0119 czuje, gdy jego klatka jest cz\u0119\u015bciowo przys\u0142oni\u0119ta.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Uwaga: w klatce nie mo\u017cna trzyma\u0107 jask\u00f3\u0142ek i jerzyk\u00f3w\u00a0\u2013 te ptaki a\u017c do wylotu powinny by\u0107 przetrzymywane w zaciemnionym pojemniku. Szczeg\u00f3\u0142owe wskaz\u00f3wki mo\u017cna znale\u017a\u0107 w specjalnej instrukcji zamieszczonej w cz\u0119\u015bci \u201e<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/\">Szczeg\u00f3lne wymagania w opiece nad niekt\u00f3rymi gatunkami<\/a>\u201d.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Dzi\u0119cio\u0142y<\/strong>\u00a0odzyskuj\u0105ce sprawno\u015b\u0107 mog\u0105 przebywa\u0107 w wi\u0119kszych klatkach specjalnie dla nich przystosowanych. W klatce takiej opr\u00f3cz poziomych \u017cerdek dobrze jest umie\u015bci\u0107 pionowe pie\u0144ki z kor\u0105, kt\u00f3rych dzi\u0119cio\u0142 b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 si\u0119 uczepi\u0107 i kt\u00f3re b\u0119dzie ku\u0142. Nale\u017cy tak\u017ce wy\u0142o\u017cy\u0107 od \u015brodka \u015bcianki klatki materia\u0142em, kt\u00f3rego ptak mo\u017ce si\u0119 uczepi\u0107 pazurkami podpieraj\u0105c si\u0119 ogonem \u2013 inaczej b\u0119dzie si\u0119 czepia\u0142 pr\u0119t\u00f3w klatki a ogon, kt\u00f3rym si\u0119 podpiera, b\u0119dzie si\u0119 niszczy\u0142, wchodz\u0105c mi\u0119dzy pr\u0119ty.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_06.png\" width=\"489\" height=\"505\" \/><br \/>\n<em>M\u0142ode dzi\u0119cio\u0142y du\u017ce cz\u0119sto ulegaj\u0105 kontuzjom na skutek zderzenia z szybami w oknach. Czasem ptak, jak ten dzi\u0119cio\u0142 ze zdj\u0119cia, jest tylko og\u0142uszony i po jedno-dwu- dniowym odpoczynku mo\u017ce zosta\u0107 wypuszczony na wolno\u015b\u0107. Dzi\u0119cio\u0142 ten lubi\u0142 zaczepia\u0107 si\u0119 na \u017cerdce przymocowanej poziomo do \u015bcianki klatki. \u015acianka klatki wy\u0142o\u017cona zosta\u0142a od wewn\u0105trz kilkoma warstwami papieru. W niewidocznym k\u0105cie klatki mia\u0142 te\u017c pieniek z kor\u0105.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W przypadku dzi\u0119cio\u0142\u00f3w dobrze sprawdzaj\u0105 si\u0119 du\u017ce kartonowe pud\u0142a zabezpieczone przed otwarciem i z zamontowan\u0105 siatk\u0105 na g\u00f3rze lub\/i na jednej bocznej \u015bciance. Gdy ptak musi by\u0107 przetrzymywany d\u0142u\u017cszy czas i mo\u017ce si\u0119 porusza\u0107, wskazane jest wyci\u0119cie w jednej bocznej \u015bciance pud\u0142a otworu i zamontowanie na nim siatki. Mo\u017cna u\u017cy\u0107 plastikowej siatki dost\u0119pnej w sklepach ogrodniczych. W jasnym pomieszczeniu ptaki ch\u0119tniej interesuj\u0105 si\u0119 pozostawionym im pokarmem.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_07.png\" width=\"483\" height=\"362\" \/><i><br \/>\n<\/i><em>Ranny podlot dzi\u0119cio\u0142a du\u017cego przetrzymywany by\u0142 pocz\u0105tkowo w ma\u0142ym zaciemnionym pude\u0142ku. Gdy cz\u0119\u015bciowo odzyska\u0142 si\u0142y i sprawno\u015b\u0107 na czas dalszego leczenia zosta\u0142 umieszczony w wysokim kartonowym pudle. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu sp\u0119dza\u0142 na umocowanym sko\u015bnie niewielkim pie\u0144ku. Od g\u00f3ry pud\u0142o zabezpieczone zosta\u0142o siatk\u0105 i cz\u0119\u015bciowo pokryw\u0105. Nale\u017cy pilnowa\u0107, aby dzi\u0119cio\u0142 nie wyku\u0142 sobie otworu w kartonie i nie wydosta\u0142 si\u0119 z pud\u0142a.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_08.png\" width=\"484\" height=\"363\" \/><br \/>\n<em>Ten podlot dzi\u0119cio\u0142a du\u017cego szybko nauczy\u0142 si\u0119 korzysta\u0107 z poide\u0142ka. W czasie kilkudniowego leczenia pocz\u0105tkowo wymaga\u0142 r\u0119cznego karmienia, a potem dokarmiania &#8211; sam interesowa\u0142 si\u0119 pokarmem tylko w\u00f3wczas, gdy ten by\u0142 zatkni\u0119ty za kor\u0119 lub w jakiej\u015b szparce, np. w dziurze w \u015bciance pud\u0142a. Zanim zosta\u0142 wypuszczony potrafi\u0142 wyszukiwa\u0107 i zjada\u0107 samodzielnie \u017cywe owady, orzechy, pokarm dla gwark\u00f3w, oraz \u0107wiczy\u0142 latanie na wi\u0119kszej przestrzeni.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_09.png\" width=\"487\" height=\"343\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_10.png\" width=\"481\" height=\"356\" \/><\/p>\n<p><em>Ten dzi\u0119cio\u0142 odzyskuj\u0105c zdrowie robi\u0142 si\u0119 nieufny wobec ludzi i stara\u0142 si\u0119 ukry\u0107, a ustawiony sko\u015bnie w du\u017cym pudle pieniek dawa\u0142 mu tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107.Mog\u0105c si\u0119 ukry\u0107, ptak czu\u0142 si\u0119 bezpieczniej.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W pude\u0142kach kartonowych mog\u0105 by\u0107 przetrzymywane r\u00f3\u017cne chore ptaki. Nale\u017cy tylko dba\u0107 by by\u0142a dobra wentylacja i zabezpieczenie przed przypadkowym wyskoczeniem ptaka. W zamkni\u0119tych pude\u0142kach tekturowych wielko\u015bci odpowiedniej do wielko\u015bci ptaka (z kilkoma otworami dla wentylacji) przewozi si\u0119 te\u017c ptaki do lecznicy lub do azylu. Pude\u0142ko nie mo\u017ce by\u0107 zbyt du\u017ce w przypadku, gdy ma by\u0107 w nim umieszczony ranny ptak lub gdy ma s\u0142u\u017cy\u0107 do transportu \u2013 wtedy bowiem ptak powinien mie\u0107 ograniczon\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ruchu, by nie zrobi\u0142 sobie krzywdy.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_11.png\" width=\"480\" height=\"360\" \/><em><br \/>\nPude\u0142ka kartonowe s\u0105 przydatne do przetrzymywania chorych, niesprawnych i os\u0142abionych ptak\u00f3w doros\u0142ych \u2013 ptak czuje si\u0119 w nich bezpiecznie, a cz\u0142owiek ma \u0142atwy dost\u0119p do pacjenta potrzebuj\u0105cego r\u00f3\u017cnych zabieg\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ptaki drapie\u017cne i sowy<\/strong>\u00a0nale\u017cy umie\u015bci\u0107 w pudle kartonowym i odda\u0107 pod fachow\u0105 opiek\u0119. Wi\u0119cej na temat tych gatunk\u00f3w mo\u017cna przeczyta\u0107 w cz\u0119\u015bci: \u201e<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/\">Szczeg\u00f3lne wymagania w opiece nad niekt\u00f3rymi gatunkami<\/a>\u201d<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;2&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><strong title=\"Codzienna kontrola stanu zdrowia piskl\u0105t\">Codzienna kontrola stanu zdrowia piskl\u0105t<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nale\u017cy codziennie kontrolowa\u0107 stan zdrowia przetrzymywanego piskl\u0119cia, by m\u00f3c szybko reagowa\u0107 w razie pojawienia si\u0119 problem\u00f3w. Normalna ruchliwo\u015b\u0107 piskl\u0119cia, ch\u0119\u0107 pobierania pokarmu, cz\u0119ste odzywanie si\u0119 wskazuj\u0105 na dobr\u0105 kondycj\u0119 ptaka. Trzeba te\u017c kontrolowa\u0107 ci\u0119\u017car piskl\u0119cia. Piskl\u0119 do momentu prawie ca\u0142kowitego opierzenia si\u0119 przybiera codziennie na wadze. Codzienne wa\u017cenie piskl\u0119cia &#8211; koniecznie rano przed pierwszym karmieniem, pozwoli nam \u0142atwo kontrolowa\u0107 przyrosty ci\u0119\u017caru. Wa\u017cenie o r\u00f3\u017cnych porach w r\u00f3\u017cne dni mo\u017ce dostarczy\u0107 mylnych informacji, gdy\u017c ci\u0119\u017car ptaka b\u0119dzie zale\u017ca\u0142 od ilo\u015bci przyj\u0119tego pokarmu i wody oraz tempa przyrostu ci\u0119\u017caru. Tak wi\u0119c, jedynie wa\u017cenie poranne przed pierwszym karmieniem daje miarodajn\u0105 informacj\u0119. Piskl\u0119 powinno codziennie by\u0107 ci\u0119\u017csze ni\u017c w dniu poprzednim. Taki sam ci\u0119\u017car jak w dniu poprzednim jest ju\u017c istotnym sygna\u0142em, \u017ce z ptakiem mo\u017ce dzia\u0107 si\u0119 co\u015b z\u0142ego. Gdy ci\u0119\u017car jest ni\u017cszy ni\u017c w dniu poprzednim, to jest to ju\u017c powa\u017cny sygna\u0142 alarmowy. By\u0107 mo\u017ce w takiej sytuacji piskl\u0119 wymaga intensywnego dogrzewania, cz\u0119stszego r\u0119cznego karmienia. Gdy piskl\u0119 osi\u0105ga prawie pe\u0142ne upierzenie, przyrost jego wagi zatrzymuje si\u0119. Mo\u017ce on pozosta\u0107 na sta\u0142ym poziome lub nawet nieco spa\u015b\u0107. Ta zmiana zwi\u0105zana jest z naturalnym zmniejszeniem uwodnienia tkanek cia\u0142a. Ptak staje si\u0119 l\u017cejszy. Jednak pisklak w tym czasie ci\u0105gle ro\u015bnie, rozwijaj\u0105 si\u0119 pi\u00f3ra w skrzyd\u0142ach i w ogonie. U piskl\u0105t wi\u0119kszo\u015bci gatunk\u00f3w ptak\u00f3w wr\u00f3blowych dzieje si\u0119 to w ostatnich dniach przed opuszczeniem gniazda. Do wa\u017cenia ptak\u00f3w nale\u017cy u\u017cywa\u0107 wagi o du\u017cej czu\u0142o\u015bci, takiej, kt\u00f3ra wskazuje ci\u0119\u017car z dok\u0142adno\u015bci\u0105 co najmniej do 1g. Wiele wag tzw. kuchennych, u\u017cywanych do wa\u017cenia domowych produkt\u00f3w posiada taka dok\u0142adno\u015b\u0107. Najlepiej sprawdzi\u0107 dok\u0142adno\u015b\u0107 wagi (powtarzalno\u015b\u0107 odczyt\u00f3w) przez zwa\u017cenie kupowanych w ma\u0142ych opakowaniach produkt\u00f3w, na opakowaniach kt\u00f3rych podano ci\u0119\u017car. Mo\u017cna te\u017c po prostu prosi\u0107 obs\u0142ug\u0119 sklepu lub poczty o zwa\u017cenie, np. pojedynczych cukierk\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dla nas swoistymi &#8222;odwa\u017cnikami&#8221;. Na rynku s\u0105 te\u017c dost\u0119pne specjalistyczne, dok\u0142adne wagi spr\u0119\u017cynowe, u\u017cywane przez osoby obr\u0105czkuj\u0105ce ptaki. S\u0105 lekkie i wygodne w u\u017cyciu. Kosztuj\u0105 ok. 130-150 z\u0142. Mo\u017cna poleci\u0107 firm\u0119 Ecotone z Gda\u0144ska (<a href=\"http:\/\/www.ecotone.pl\/\">http:\/\/www.ecotone.pl\/<\/a>). Specjalistyczne wagi elektroniczne kosztuj\u0105 od ok. 300 z\u0142, ale elektroniczne wagi kuchenne \u2013 oko\u0142o 100 z\u0142.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_12.png\" width=\"485\" height=\"371\" \/><br \/>\n<em>Ptaki, zw\u0142aszcza m\u0142ode, znajduj\u0105ce si\u0119 pod opiek\u0105 cz\u0142owieka, powinny by\u0107 wa\u017cone codziennie rano przed pierwszym karmieniem. Spadek wagi jest cz\u0119sto pierwszym sygna\u0142em choroby ptaka. M\u0142oda pustu\u0142ka w trakcie wa\u017cenia.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_13.png\" width=\"494\" height=\"370\" \/><br \/>\n<em>Piskl\u0119 do momentu prawie ca\u0142kowitego opierzenia si\u0119 przybiera codziennie na wadze. Codzienne ranne wa\u017cenie piskl\u0119cia pozwala \u0142atwo kontrolowa\u0107 przyrosty ci\u0119\u017caru i jest jednym ze wska\u017anik\u00f3w kondycji ptaszka. Po ka\u017cdym wa\u017ceniu wag\u0119 ptaka nale\u017cy zapisa\u0107 w notesie. Tu na wadze piskl\u0119 kopciuszka.<\/em><\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;3&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><strong>Likwidacja paso\u017cyt\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>Dzikie ptaki cz\u0119sto s\u0105 zaatakowane przez paso\u017cyty zewn\u0119trzne, kt\u00f3re niszcz\u0105 ich pi\u00f3ra lub \u017cywi\u0105 si\u0119 ich krwi\u0105, co w znacznym stopniu pogarsza kondycje ptak\u00f3w. Je\u015bli ptak jest zdrowy i nie jest os\u0142abiony mo\u017cna, najlepiej po konsultacji z weterynarzem, zastosowa\u0107 odpowiedni, bezpieczny dla ptak\u00f3w \u015brodek przeciw insektom. Preparat taki (np. Insectin) mo\u017cna kupi\u0107 w lecznicach dla zwierz\u0105t i nale\u017cy go stosowa\u0107 \u015bci\u015ble z zaleceniami weterynarza lub wed\u0142ug instrukcji.<\/p>\n<p><strong>Uwaga:<\/strong>\u00a0Nie mo\u017cna stosowa\u0107 \u017cadnych \u015brodk\u00f3w chemicznych nie przeznaczonych specjalnie dla ptak\u00f3w! Wr\u00f3ble cz\u0119sto s\u0105 zara\u017cone paso\u017cytami wewn\u0119trznymi \u2013 kokcydiami, kt\u00f3re os\u0142abionego ptaka mog\u0105 doprowadzi\u0107 nawet do \u015bmierci. W ich przypadku wi\u0119c warto skonsultowa\u0107 si\u0119 z weterynarzem, kt\u00f3ry po zbadaniu odchod\u00f3w stwierdzi czy nie ma potrzeby podania odpowiedniego leku.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;4&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><strong>Karmienie i pojenie<\/strong><\/p>\n<p><strong>Czym poi\u0107?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ogrzanego ptaka trzeba napoi\u0107 wod\u0105 mineraln\u0105 niegazowan\u0105, nisko- lub \u015brednio- zmineralizowan\u0105 \u2013 nale\u017cy dba\u0107, by woda by\u0142a \u015bwie\u017ca, nie mo\u017cna ptakom dawa\u0107 wody z butelki, kt\u00f3ra by\u0142a otwarta kilka dni. Os\u0142abione i odwodnione ptaki dobrze jest poi\u0107 roztworem Duphalite \u2013 do nabycia u weterynarza, kt\u00f3ry odmierzy odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 preparatu i poda dawkowanie. Je\u015bli ptak jest bardzo os\u0142abiony i wyzi\u0119biony lepiej jest da\u0107 mu do picia nie zimn\u0105 wod\u0119 lecz letni\u0105. Je\u015bli nie mamy Duphalite, os\u0142abionemu ptakowi mo\u017cemy da\u0107 letni\u0105 wod\u0119 z odrobin\u0105 glukozy (roztw\u00f3r 5%). Do pojenia mo\u017cna u\u017cywa\u0107 pipetki lub strzykawki, z tym \u017ce bezpieczniej jest podawa\u0107 wod\u0119 pipetk\u0105.\u00a0Jeszcze \u0142atwiej i bezpieczniej jest poi\u0107 ptaki przy pomocy p\u0119dzelka zanurzonego w p\u0142ynie. P\u0119dzelkiem ze zwisaj\u0105c\u0105 na nim kropl\u0105 dotykamy z boku \u00a0brzegu dzioba ptaka.\u00a0Wod\u0119 nale\u017cy zakrapia\u0107 po kropli na kraj dzioba, na doln\u0105 jego cz\u0119\u015b\u0107 i obserwowa\u0107 czy ptak po\u0142yka \u2013 nie jest konieczne otwieranie dzioba, wystarczy zakropi\u0107 wod\u0119 na szczelink\u0119 mi\u0119dzy g\u00f3rn\u0105 i doln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 dzioba, lub na czubek dzioba, a woda wp\u0142ynie do \u015brodka.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_14.png\" \/><br \/>\n<em>By napoi\u0107 ptaka, nie trzeba otwiera\u0107 mu dzioba, wystarczy zakropi\u0107 wod\u0119 na szczelink\u0119 mi\u0119dzy g\u00f3rn\u0105 i doln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 dzioba, lub na czubek dzioba, a woda wp\u0142ynie do \u015brodka. Wod\u0119 nale\u017cy podawa\u0107 z pipetki, po kropli, obserwuj\u0105c za ka\u017cdym razem, czy ptak prze\u0142yka.<\/em><\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;5&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><strong>Czym karmi\u0107?<\/strong><\/p>\n<p>Ptaki szponiaste (drapie\u017cne) i sowy karmi si\u0119 pokarmem zbli\u017conym do naturalnego. Dora\u017anie mo\u017cna poda\u0107 chude mi\u0119so. Je\u015bli jednak nie mamy takiego pokarmu lub nie jeste\u015bmy pewni, czy ptak potrzebuje takiego dora\u017anego nakarmienia, lepiej jest nie karmi\u0107 wcale, by nie zaszkodzi\u0107. Takiego potrzebuj\u0105cego pomocy ptaka nale\u017cy jak najszybciej odda\u0107 do specjalistycznego o\u015brodka.<\/p>\n<p>To samo dotyczy bocian\u00f3w. Wi\u0119cej informacji o pomocy bocianom w poradniku na stronie:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/otop.org.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/Poradnik_ochrony_bociana.pdf\">https:\/\/otop.org.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/Poradnik_ochrony_bociana.pdf<\/a><\/p>\n<p>O karmieniu \u2013 jest rozdzia\u0142 na str. 36.<\/p>\n<p>W razie jakichkolwiek w\u0105tpliwo\u015bci nale\u017cy si\u0119 skontaktowa\u0107 z azylem lub o\u015brodkiem rehabilitacji ptak\u00f3w.<\/p>\n<p>W innych przypadkach nawet je\u015bli nie wiemy z jakim gatunkiem znalezionego ptaka mamy do czynienia i nie mamy pod r\u0119k\u0105 specjalnego pokarmu, mo\u017cemy bezpiecznie nakarmi\u0107 ptaszka jajkiem na twardo, gotowanym 6 \u2013 8 minut od zawrzenia wody: roztarte\u00a0 razem bia\u0142ko i \u017c\u00f3\u0142tko. Jest to pokarm tymczasowy i nie mo\u017ce by\u0107 stosowany ci\u0105gle i jako jedyny. Przy karmieniu jajkiem trzeba uwa\u017ca\u0107, by nie poda\u0107 za du\u017co \u017c\u00f3\u0142tka na raz, aby ptak nie zad\u0142awi\u0142 si\u0119. Jajko mo\u017ce stanowi\u0107 dodatek do pokarmu zasadniczego.<\/p>\n<p>Bia\u0142y ser mo\u017cna stosowa\u0107 tylko dora\u017anie, kr\u00f3tko i ewentualnie jako dodatek do innego pokarmu, w niewielkich ilo\u015bciach w przypadku ptak\u00f3w starszych. Mo\u017cna go zmiesza\u0107 z niewielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 kleiku ry\u017cowego.<\/p>\n<p><strong>Po ustaleniu z jakim gatunkiem ptaka mamy do czynienia, nale\u017cy stosowa\u0107 pokarm odpowiedni dla tego gatunku.<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u0142ode piskl\u0119ta<\/strong>. W wielu wypadkach trudno jest oznaczy\u0107 gatunek piskl\u0119cia, kt\u00f3re nie ma jeszcze pi\u00f3r. Jednak prawie wszystkie piskl\u0119ta wyst\u0119puj\u0105cych w Polsce gatunk\u00f3w ptak\u00f3w w pierwszych dniach \u017cycia karmione s\u0105 owadami. Mo\u017cna wi\u0119c takie bardzo m\u0142ode piskl\u0119ta karmi\u0107 owadami do czasu, gdy pojawiaj\u0105ce si\u0119 upierzenie i kszta\u0142t dzioba pozwoli oznaczy\u0107 gatunek ptaka, lub przynajmniej okre\u015bli\u0107, czy jest to ptak owado\u017cerny, czy ziarnojad. W przypadku gatunku owado\u017cernego nale\u017cy kontynuowa\u0107 karmienie owadami, ewentualnie z innymi dodatkami. Je\u015bli oka\u017ce si\u0119, \u017ce ptak jest ziarnojadem, to starsze, oko\u0142o tygodniowe piskl\u0119ta nale\u017cy ju\u017c karmi\u0107 pokarmem dla ziarnojad\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Os\u0142abione, wyg\u0142odnia\u0142e ptaki, najpierw ogrzewamy i poimy, a dopiero potem karmimy<\/strong>\u00a0bardzo ma\u0142ymi porcjami (nawet, gdy ptaki domagaj\u0105 si\u0119 wi\u0119cej na raz) i w niewielkich odst\u0119pach czasu, kontroluj\u0105c, czy piskl\u0119 wypr\u00f3\u017cnia si\u0119 po karmieniu, co jest wskaz\u00f3wk\u0105, \u017ce uk\u0142ad trawienny pracuje. (<strong>Patrz rozdz. \u201eCzas karmienia\u201d<\/strong>) Pokarm powinien mie\u0107 temperatur\u0119 pokojow\u0105 \u2013 nie mo\u017cna dawa\u0107 pokarmu prosto z lod\u00f3wki.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;6&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Owady<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najodpowiedniejszym pokarmem dla ptak\u00f3w owado\u017cernych\u00a0 s\u0105 owady. W naturze piskl\u0119ta, tak\u017ce ziarnojad\u00f3w w pierwszym okresie rozwoju, karmione s\u0105 owadami. Jednak nie wszystkie owady dost\u0119pne w naturze nadaj\u0105 si\u0119 do karmienia piskl\u0105t w warunkach sztucznego odchowu. Poni\u017cej przedstawiono owady, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykorzystane do karmienia doros\u0142ych ptak\u00f3w i piskl\u0105t wychowywanych przez cz\u0142owieka. Najlepiej jest \u0142\u0105czy\u0107 w diecie dwa, trzy gatunki, je\u015bli jest taka mo\u017cliwo\u015b\u0107. Pokarm ten nale\u017cy uzupe\u0142nia\u0107 witaminami i minera\u0142ami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Witaminy dla ptak\u00f3w najlepiej kupowa\u0107 w lecznicach weterynaryjnych, wtedy mo\u017cna by\u0107 pewnym ich dobrej jako\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wa\u017cne jest\u00a0 zapewnienie\u00a0 ptakom \u017ar\u00f3d\u0142a\u00a0 wapna &#8211; w sklepach zoologicznych\u00a0 mo\u017cna kupi\u0107 sepi\u0119 i po sproszkowaniu dodawa\u0107 po trochu do pokarmu. Je\u015bli nie ma mo\u017cliwo\u015bci zakupu sepii, do pokarmu mo\u017cna dodawa\u0107\u00a0 zmielone skorupki\u00a0 z gotowanych jajek (mog\u0105 by\u0107 te\u017c zmielone wygotowane skorupki jajek).<\/p>\n<p><b>D\u017cd\u017cownice\u00a0<\/b>(tylko wyj\u0105tkowo i po okresie oczyszczenia z toksyn).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u017cd\u017cownice s\u0105 \u0142atwo dost\u0119pne, ale s\u0105 trawione tylko przez<b>\u00a0drozdy, kosy, szpaki, krukowate<\/b>. Nie s\u0105 jednak polecane do karmienia m\u0142odych ptak\u00f3w nawet tych wymienionych wy\u017cej gatunk\u00f3w ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 toksyczno\u015b\u0107. R\u00f3wnie\u017c starszym ptakom podaje si\u0119 je w niewielkich ilo\u015bciach i po oczyszczeniu. W celu oczyszczenia d\u017cd\u017cownic z substancji toksycznych umieszcza si\u0119 je w pojemniku z wilgotna traw\u0105 bez ziemi, w ch\u0142odnym miejscu i zostawia na 2 \u2013 3 dni. Dopiero po okresie takiej g\u0142od\u00f3wki mo\u017cna je poda\u0107 ptakom, najlepiej jeszcze oblepione grudkami ziemi.<\/p>\n<p><b>Larwy m\u0105cznika<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u0105 t\u0142uste i kaloryczne, ale poniewa\u017c ich pancerzyki s\u0105 twarde, te starsze nie nadaj\u0105 si\u0119 dla bardzo m\u0142odych piskl\u0105t, gdy\u017c mog\u0105 powodowa\u0107 r\u00f3\u017cne dolegliwo\u015bci. Takim bardzo m\u0142odym ptakom mo\u017cna podawa\u0107 larwy po wylince, bez twardego pancerzyka \u2013 maj\u0105 w\u00f3wczas bia\u0142y kolor \u2013 \u00a0zawsze \u00a0po uprzednim odci\u0119ciu g\u0142\u00f3wek, ewentualnie pokrojone. Nie nale\u017cy podawa\u0107 \u017cywych larw, gdy\u017c ze wzgl\u0119du na swoja \u017cywotno\u015b\u0107 mog\u0105 uszkodzi\u0107 przew\u00f3d pokarmowy m\u0142odego ptaka. Starsze ptaki i ptaki wi\u0119kszych gatunk\u00f3w mo\u017cna karmi\u0107 larwami m\u0105cznika, ale wskazane jest uzupe\u0142nianie ich diety owadami innego gatunku i preparatami z witaminami i minera\u0142ami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Za \u00a0pomoc\u0105 larw m\u0105cznika, kt\u00f3re nie wspinaj\u0105 si\u0119 i nie uciekaj\u0105 z p\u0142ytkich miseczek, mo\u017cna \u0142atwo \u00a0uczy\u0107 ptaki samodzielnego pobierania \u017cywego pokarmu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_16.png\" width=\"487\" height=\"358\" \/><i><br \/>\nPojemnik z larwami m\u0105cznik\u00f3w. Wida\u0107 larwy, p\u0142atki owsiane i plasterki marchewki.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Larwy m\u0105cznika mo\u017cna przetrzymywa\u0107 w pojemniku plastikowym z podziurkowan\u0105 pokryw\u0105. Do pojemnika trzeba wsypa\u0107 troch\u0119 p\u0142atk\u00f3w owsianych na pokarm i wk\u0142ada\u0107 co pewien czas plasterek marchewki lub kawa\u0142eczek jab\u0142ka &#8211; zwi\u0119ksza to warto\u015bci od\u017cywcze larw i pozwala im rozwija\u0107 si\u0119 i wylinia\u0107. Z tak przetrzymywanych larw mo\u017cna wybiera\u0107 kilka razy dziennie bia\u0142e osobniki, kt\u00f3re zrzuci\u0142y twarde br\u0105zowe pancerzyki &#8211; takie larwy z uci\u0119tymi g\u0142\u00f3wkami mo\u017cna dawa\u0107 delikatnym ma\u0142ym ptakom. Po tygodniu czy dw\u00f3ch, gdy larwy si\u0119 \u201ezestarzej\u0105\u201d nale\u017cy kupi\u0107 now\u0105 porcj\u0119 m\u0142odych larw.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_17.png\" width=\"484\" height=\"362\" \/><i><br \/>\n<\/i><\/p>\n<p><em>Larwy m\u0105cznika \u2013 dla\u00a0 piskl\u0105t\u00a0 ma\u0142ych gatunk\u00f3w ptak\u00f3w najlepsze s\u0105 bia\u0142e osobniki, kt\u00f3re zrzuci\u0142y twardy pancerzyk. Przed podaniem ptakom konieczne jest uci\u0119cie im g\u0142\u00f3wek. Wskazane jest, by opr\u00f3cz\u00a0 larw m\u0105cznika podawa\u0107 tak\u017ce inne owady, np. \u015bwierszcze.<\/em><i><\/i><\/p>\n<p><b>Larwy mola woskowego<\/b>\u00a0(barciaka wi\u0119kszego)<\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;\">Jest to warto\u015bciowy pokarm dla ptak\u00f3w. Maj\u0105 stosunkowo du\u017co bia\u0142ka, ale i du\u017co t\u0142uszczu. Nie powinny by\u0107 jedynym pokarmem, lecz najlepiej uzupe\u0142nieniem w karmieniu \u015bwierszczami.<\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;\">Larwy mola woskowego od\u017cywiaj\u0105 si\u0119 woskiem z pszczelich plastr\u00f3w i resztkami py\u0142ku i miodu. S\u0105 mi\u0119kkie i delikatne. Przed podaniem ich ptakom mo\u017cna obci\u0105\u0107 im g\u0142\u00f3wki.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_18.png\" width=\"475\" height=\"454\" \/><i><br \/>\nLarwy mola woskowego mo\u017cna \u0142atwo hodowa\u0107 w pojemniku z wyj\u0119tym z ula starym plastrem wosku.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_19.png\" width=\"479\" height=\"359\" \/><i><br \/>\nLarwy mola woskowego to warto\u015bciowy pokarm. Larwy te, podobnie jak larwy m\u0105cznika czy \u015bwierszcze, mo\u017cna kupi\u0107 w sklepach z pokarmem dla gad\u00f3w.<\/i><\/p>\n<p><b>\u015awierszcze<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u0105 cennym pokarmem naturalnym dla ptak\u00f3w owado\u017cernych. Mo\u017cna je naby\u0107 w sklepie zoologicznym lub hodowa\u0107 samodzielnie. Dla m\u0142odych ptak\u00f3w trzeba kupowa\u0107 bardzo m\u0142ode, ma\u0142e \u015bwierszcze. Zaleca si\u0119 te\u017c pozbawi\u0107 je skrzyde\u0142 i n\u00f3\u017cek. Zaraz po zakupie umie\u015bci\u0107 w plastikowym woreczku i zamrozi\u0107, bo szybko si\u0119 psuj\u0105. Wyjmowa\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 potrzebn\u0105 do natychmiastowego skarmienia, odkruszy\u0107 twarde n\u00f3\u017cki i skrzyde\u0142ka, rozmrozi\u0107 przez zanurzenie w ciep\u0142ej wodzie \u2013 wystarczy przelanie na sitku i rozmro\u017cone zaraz podawa\u0107 ptakom. W przypadku ma\u0142ych piskl\u0105t odcina si\u0119 te\u017c twarde g\u0142\u00f3wki. Przed podaniem dobrze jest posypa\u0107 je odrobin\u0105 sproszkowanej sepii, gdy\u017c \u015bwierszcze maj\u0105 stosunkowo ma\u0142o wapna.\u00a0Wskazane jest r\u00f3wnie\u017c posypywanie preparatem witaminowym dobrej firmy (do kupienia u weterynarza lub w sklepach internetowych, np. preparat \u00a0\u201eNekton S\u201d). \u015awie\u017ce \u015bwierszcze s\u0105 od spodu jasne &#8211; czarny kolor \u015bwiadczy o tym, \u017ce s\u0105 zepsute i nie nale\u017cy ich dawa\u0107 ptakom. W razie w\u0105tpliwo\u015bci lepiej wyrzuci\u0107 ni\u017c narazi\u0107 ptaki na zatrucie.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_20.png\" width=\"480\" height=\"408\" \/><i><br \/>\nW handlu s\u0105 dost\u0119pne \u015bwierszcze r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci, zar\u00f3wno wi\u0119ksze, jak i mniejsze od tych widocznych na zdj\u0119ciu. M\u0142odym ptakom ma\u0142ych gatunk\u00f3w podajemy tylko mi\u0119kkie cz\u0119\u015bci, odw\u0142ok.<\/i><\/p>\n<p><b>Inne<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Do karmienia ptak\u00f3w nadaj\u0105 si\u0119 jeszcze m.in.:<\/strong><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>muszki owoc\u00f3wki<\/li>\n<li>mszyce, zw\u0142aszcza zielone, ale z ro\u015blin nie pryskanych \u015brodkami chemicznymi<\/li>\n<li>larwy komara wodzienia.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Nie mo\u017cna ptak\u00f3w karmi\u0107 :<\/b><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>czerwonymi larwami komara ochotki<\/li>\n<li>larwami much, tzw. bia\u0142ymi robakami hodowanymi na mi\u0119sie, kt\u00f3rych u\u017cywa si\u0119 jako przyn\u0119ty dla ryb.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W Krakowie \u017cyw\u0105 karm\u0119 mo\u017cna dosta\u0107 w specjalistycznym\u00a0 sklepie:<\/p>\n<p><strong>\u201eGady-Gady\u201d,\u00a0<\/strong>\u00a0ul. Konopnickiej 21, przy O\u015b. Podwawelskim \u2013 parterowy pawilon widoczny jest z przystanku autobusowego o nazwie \u201eLudwin\u00f3w\u201d.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/Gady-Gady-183428746171\/\">https:\/\/www.facebook.com\/Gady-Gady-183428746171\/<\/a><\/p>\n<p>Telefon: 512\u00a0155\u00a0266<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;7&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Mi\u0119so<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mielonym lub drobno siekanym chudym mi\u0119sem wo\u0142owym mo\u017cna wzbogaca\u0107 diet\u0119 starszych piskl\u0105t i podlot\u00f3w ptak\u00f3w krukowatych (kawki, gawrony, sroki, s\u00f3jki, kruki). Mi\u0119so nie mo\u017ce by\u0107 jednak jedynym sk\u0142adnikiem ich po\u017cywienia. W pewnych sytuacjach niewielk\u0105 ilo\u015b\u0107 mi\u0119sa mo\u017cna poda\u0107 ptakom drapie\u017cnym. Musi to by\u0107 mi\u0119so najwy\u017cszej jako\u015bci, rozdrobnione przez opiekuna. Absolutnie nie mo\u017ce to by\u0107 kupione gotowe mi\u0119so mielone, jakie sprzedaj\u0105 w sklepach \u2013 jest ono gorszej jako\u015bci, z t\u0142uszczem i \u015brodkami konserwuj\u0105cymi!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W sprawie podawania mi\u0119sa innym gatunkom m\u0142odych ptak\u00f3w opinie s\u0105 podzielone. Przeciwnicy twierdz\u0105, \u017ce mi\u0119so to jednak nie to samo, co owady i nie mo\u017cna nim karmi\u0107 drobnych ptak\u00f3w \u015bpiewaj\u0105cych, gdy\u017c mo\u017ce by\u0107 gro\u017ane dla ich zdrowia, a nawet \u017cycia. Dotyczy to zw\u0142aszcza ziarnojad\u00f3w i bardziej wra\u017cliwych gatunk\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Autorzy niekt\u00f3rych poradnik\u00f3w uwa\u017caj\u0105 z kolei, \u017ce mi\u0119sem mo\u017cna cz\u0119\u015bciowo zast\u0105pi\u0107 naturalny pokarm owado\u017cernych gatunk\u00f3w. Poni\u017cej podano sk\u0142ad mieszanki pokarmowej wed\u0142ug przepisu K. Walasza, kt\u00f3ry przez wiele lat \u017cywi\u0142 ni\u0105 z dobrym skutkiem doros\u0142e kosy (w ci\u0105gu 5 lat \u017caden ptak nie pad\u0142 z tego powodu) i odchowa\u0142 na niej r\u00f3wnie\u017c kilkadziesi\u0105t piskl\u0105t kos\u00f3w.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;8&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><strong>Pokarm mieszany dla ptak\u00f3w wr\u00f3blowatych<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Piskl\u0119ta ptak\u00f3w wr\u00f3blowych,\u00a0 takich jak szpaki, kosy, kwiczo\u0142y w pierwszym tygodniu \u017cycia (gdy s\u0105 jeszcze prawie ca\u0142kowicie pozbawione pi\u00f3r) nale\u017cy karmi\u0107 owadami i dodatkami, o kt\u00f3rych jest mowa ni\u017cej. Natomiast starsze piskl\u0119ta\u00a0 mo\u017cna uzupe\u0142niaj\u0105co do diety opartej na owadach karmi\u0107\u00a0 mieszank\u0105 z mi\u0119sem. Piskl\u0119ta ptak\u00f3w krukowatych mog\u0105 by\u0107 karmione wcze\u015bniej poni\u017csz\u0105 mieszank\u0105<strong>:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Proporcje na 330 gram\u00f3w:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>mi\u0119so mielone &#8211; mo\u017ce by\u0107 drobiowe, wo\u0142owe, ko\u0144skie (surowe) &#8211; ok. 200 gram\u00f3w<\/li>\n<li>jajko gotowane starte na wi\u00f3rki &#8211; 1 jajko (ok. 50 gram\u00f3w)<\/li>\n<li>bia\u0142y ser (twar\u00f3g) &#8211; ok. 50 gram\u00f3w<\/li>\n<li>marchewka surowa drobno starta na wi\u00f3rki &#8211; ok. 30 gram\u00f3w<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">troszk\u0119 sproszkowanej sepii lub zmielonych skorupek z gotowanych jajek. Dla ptak\u00f3w krukowatych\u00a0 dodatek sepii lub\/i skorupek musi by\u0107 wi\u0119kszy<\/li>\n<\/ul>\n<p>Tak przygotowana mieszanka powinna by\u0107 zu\u017cyta jednego dnia. Podane ilo\u015bci zwykle wystarczy\u0142yby na wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 dni, ale maj\u0105 tylko s\u0142u\u017cy\u0107 do orientacji w proporcjach sk\u0142adnik\u00f3w mieszanki.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><b>Bezwzgl\u0119dnie nie mo\u017cna ptakom podawa\u0107:<\/b><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">w\u0119dlin<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">karmy dla kot\u00f3w czy ps\u00f3w<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">mleka<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">\u017c\u00f3\u0142tego sera<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">pokarm\u00f3w solonych<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">cukru<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">s\u0142odyczy.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>[ps2id id=&#8217;9&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Zieleniny i owoce<\/b><\/p>\n<p>Starszym piskl\u0119tom i podlotom mo\u017cna podawa\u0107 jako dodatek:<\/p>\n<ul>\n<li>ziarnojadom: \u00a0k\u0142osy traw,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">zar\u00f3wno ziarnojadom jak i owado\u017cernym: li\u015bcie mniszka, gwiazdnic\u0119, czubki p\u0119d\u00f3w krwawnika, ga\u0142\u0105zki wierzby, brzozy, jab\u0142oni z listkami i p\u0105czkami (wszystko zebrane z miejsc daleko od szosy), tart\u0105 marchew, jab\u0142ko, czere\u015bnie itp.<\/li>\n<\/ul>\n<p>[ps2id id=&#8217;10&#8217; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Pokarmy dla ziarnojad\u00f3w<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do karmienia doros\u0142ych i starszych ziarnojad\u00f3w , czyli ptak\u00f3w \u017cywi\u0105cych si\u0119 ziarnami, stosuje si\u0119 dost\u0119pne w sklepach zoologicznych mieszanki ziaren dla kanark\u00f3w, papu\u017cek falistych i ptak\u00f3w dziko \u017cyj\u0105cych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Piskl\u0119tom ziarnojad\u00f3w po wst\u0119pnym okresie karmienia owadami trzeba w drugim tygodniu stopniowo wprowadza\u0107 i nast\u0119pnie karmi\u0107 je ugotowan\u0105 kasz\u0105 jaglan\u0105, uzupe\u0142nian\u0105 moczonymi p\u0142atkami owsianymi,\u00a0 gotowanym ry\u017cem, kaszk\u0105 mann\u0105,\u00a0 gotowanym makaronem \u2013 wszystko gotowane bez soli. Po kilku dniach mo\u017cna dawa\u0107 moczon\u0105, a nast\u0119pnie surow\u0105 kasz\u0119 jaglan\u0105. Jajko i twar\u00f3g mo\u017ce by\u0107 podawany od czasu do czasu tylko jako dodatek w niewielkiej ilo\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wskazane jest dawanie ptakom troch\u0119 drobno tartej marchewki (mo\u017ce te\u017c by\u0107 ugotowana marchewka, bez soli), troszk\u0119 zieleniny (koperek, gwiazdnica,\u00a0 posiekane li\u015bcie mniszka zerwane na terenach gdzie nie chodz\u0105 psy i koty). Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107 o dawaniu do pokarmu po odrobinie sepii lub zmielonych skorupek z gotowanych jajek, oraz do wody dobrych witamin dla ptak\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pokarm dla ma\u0142ych ziarnojad\u00f3w mo\u017cna te\u017c przygotowywa\u0107 z mielonych ziaren mieszanki dla ptak\u00f3w. Bezpieczniej i wygodniej jest jednak zaopatrzy\u0107 si\u0119 w specjalistyczny pokarm do r\u0119cznego karmienia ma\u0142ych papug. S\u0105 te\u017c pokarmy do r\u0119cznego karmienia piskl\u0105t kanark\u00f3w i zi\u0119b. Pokarm taki jest \u0142atwy do przygotowania i dostarcza piskl\u0119tom wszystkich potrzebnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Mo\u017cna go naby\u0107 w niekt\u00f3rych lecznicach weterynaryjnych lub sklepach<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_21.png\" width=\"483\" height=\"385\" \/><i><br \/>\nPokarm do r\u0119cznego karmienia piskl\u0105t papug mo\u017ce by\u0107 stosowany do karmienia ma\u0142ych ziarnojad\u00f3w. Jest \u0142atwy do przygotowania i dostarcza piskl\u0119tom wszystkich potrzebnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Starszym ptakom, pr\u00f3buj\u0105cym samodzielnie je\u015b\u0107 trzeba zostawia\u0107 w pojemniczkach do sta\u0142ej dyspozycji\u00a0 suche ziarna (mieszanki dla kanark\u00f3w, papu\u017cek falistych, dzikich ptak\u00f3w), kt\u00f3re ptaki pocz\u0105tkowo b\u0119d\u0105 chwyta\u0107 dziobkami dla wprawy i zabawy, a je\u015b\u0107 zaczn\u0105 dopiero, gdy naucz\u0105 si\u0119 \u0142uska\u0107 ziarna. Ziarnojady zanim zjedz\u0105 ziarno ob\u0142uskuj\u0105 je w dziobie z zewn\u0119trznej \u0142uski, \u0142usk\u0119 odrzucaj\u0105 i po\u0142ykaj\u0105 czyste ziarno. Odrzucone \u0142uski trafiaj\u0105 do karmnik\u00f3w lub na dno, czy otoczenie klatki &#8211; \u0142atwo je odr\u00f3\u017cni\u0107 od ca\u0142ego ziarna. Zanim ptaki zaczn\u0105 \u0142uska\u0107, musz\u0105 by\u0107 karmione \u2013 konieczne jest wi\u0119c obserwowanie, czy ptak wypuszcza z dzioba ca\u0142e ziarno, czy tylko \u0142uski.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W przypadku ptak\u00f3w jedz\u0105cych samodzielnie nale\u017cy sprawdza\u0107, czy w karmniku jest stale ziarno, czy nie zosta\u0142y tylko \u0142uski.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;11&#8217; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Dodatki<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W niekt\u00f3rych wypadkach, zw\u0142aszcza, gdy znamy gatunek ptaka, mo\u017cemy wykorzysta\u0107 do uzupe\u0142nienia jego diety gotowe pokarmy, kt\u00f3re s\u0105 do nabycia w sklepach zoologicznych, tak\u017ce internetowych &#8211; s\u0105 to np. granulaty do karmienia m\u0142odych ziarnojad\u00f3w lub specjalne mieszanki dla ptak\u00f3w owado\u017cernych produkowane przez r\u00f3\u017cne firmy. Przy d\u0142u\u017cszym przechowywaniu, pokarmy te mo\u017cna trzyma\u0107 w lod\u00f3wce lub zamra\u017calniku. Dla ptak\u00f3w maj\u0105cych problemy z pobieraniem pokarmu mo\u017cna stosowa\u0107 rozmoczony lub zmielony granulat.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_22.png\" \/><i><br \/>\nGranulaty (na zdj\u0119ciu granulat dla ma\u0142ych ziarnojad\u00f3w, ale s\u0105 te\u017c granulaty dla ptak\u00f3w owado\u017cernych) zawieraj\u0105 niezb\u0119dne sk\u0142adniki od\u017cywcze. Mog\u0105 by\u0107 stosowane jako uzupe\u0142nienie podstawowej karmy, lub dla ptak\u00f3w maj\u0105cych problemy z pobieraniem pokarmu (np. \u0142uskaniem ziaren), chorych, z uszkodzonym dziobem. Granulat mo\u017cna podawa\u0107 suchy, moczony, lub zmielony.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stosunkowo \u0142atwo mo\u017cna kupi\u0107 pokarm dla gwark\u00f3w, zawieraj\u0105cy m.in. suszone owady, kt\u00f3ry przed podaniem nale\u017cy zwil\u017cy\u0107 lub zmiesza\u0107 z wilgotnym pokarmem. Mo\u017cna zmiesza\u0107 chwile przed podaniem z mieszank\u0105 nabia\u0142ow\u0105. Dla piskl\u0105t mo\u017cna go po wyj\u0119ciu rodzynek zemle\u0107 (w absolutnie czystym m\u0142ynku). Podobnie mo\u017cemy post\u0119powa\u0107 z \u0142atwo dost\u0119pnymi i tanimi suszonymi kie\u0142\u017cami Gammarus.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_23.png\" width=\"481\" height=\"367\" \/><i><br \/>\nPokarm dla gwarka zmieszany z owocami lub tart\u0105 marchewk\u0105 mo\u017cna podawa\u0107 starszym szpakom, kwiczo\u0142om, kosom, wilgom, dzi\u0119cio\u0142om.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_24.png\" width=\"475\" height=\"505\" \/><i><br \/>\nW sklepach zoologicznych dost\u0119pne s\u0105 suche pokarmy dla drobnych ptak\u00f3w owado\u017cernych. Starszym ptakom mo\u017cna urozmaica\u0107 diet\u0119 podaj\u0105c im taki pokarm lekko namoczony lub zmieszany z owocami lub drobno start\u0105 marchewk\u0105.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_25.png\" width=\"483\" height=\"362\" \/><i><br \/>\nSuszone kie\u0142\u017ce Gammarus mog\u0105 by\u0107 warto\u015bciowym dodatkiem do karmy dla ptak\u00f3w owado\u017cernych. Sproszkowane mog\u0105 by\u0107 sk\u0142adnikiem mieszanek, pokarmu zast\u0119pczego. Ptakom starszym mo\u017cna podawa\u0107 w ca\u0142o\u015bci w osobnym pojemniku.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do uzupe\u0142nienia diety w wap\u0144 mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 zmielone lub roztarte na proszek wygotowane skorupki z jaj (np. z jaj gotowanych na twardo) oraz skorupka wewn\u0119trzna m\u0105twy, tzw. ko\u015b\u0107 m\u0105twy (sepia), kt\u00f3r\u0105 kupuje si\u0119 w sklepach zoologicznych. Sepia zawiera wiele mikroelement\u00f3w i daje si\u0119 \u0142atwo zetrze\u0107 na proszek. Odrobin\u0119 sproszkowanej sepii mo\u017cna domiesza\u0107 lub posypywa\u0107 pokarm dla ptak\u00f3w.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_26.png\" width=\"481\" height=\"344\" \/><i><br \/>\nSepia, bogate \u017ar\u00f3d\u0142o niezb\u0119dnego dla ptak\u00f3w wapnia, jest sprzedawana w opakowaniach lub luzem. Powinna by\u0107 bia\u0142a i bezwonna.<\/i><\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;12&#8217; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Czas karmienia<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bardzo ma\u0142e piskl\u0119ta nale\u017cy karmi\u0107 co p\u00f3\u0142 godziny, a s\u0142abe nawet co 15 minut ma\u0142ymi porcjami. Takie s\u0142abe ptaki karmi si\u0119 tak\u017ce w nocy, co 2 godziny. Tak\u017ce os\u0142abione i wyg\u0142odnia\u0142e starsze ptaki po ogrzaniu i napojeniu nale\u017cy karmi\u0107 bardzo ma\u0142ymi porcjami w kr\u00f3tkich odst\u0119pach czasu, co 15 \u2013 20 minut, nawet gdy ptak domaga si\u0119 wi\u0119cej pokarmu na raz. Pocz\u0105tkowo, po podaniu jednej porcji, nast\u0119pn\u0105 porcj\u0119 pokarmu podajemy, gdy ptak si\u0119 wypr\u00f3\u017cni, a\u017c do czasu, gdy stwierdzimy, \u017ce uk\u0142ad trawienny dzia\u0142a dobrze, na co wskazuje regularne wypr\u00f3\u017cnianie si\u0119 ptaka i ka\u0142 z\u0142o\u017cony z cz\u0119\u015bci ciemnej i bia\u0142ej. Piskl\u0119ta w dobrej kondycji karmi si\u0119 co 1 \u2013 1,5 godz. od \u015bwitu do wieczora, a wi\u0119c od ok. 5, 6 godz. rano do 8, 9 wiecz\u00f3r. Starsze ptaki i podloty w dobrej kondycji mo\u017cna karmi\u0107 co 2 godziny. Im starszy ptak, tym wi\u0119ksze mog\u0105 by\u0107 przerwy mi\u0119dzy karmieniami. Ze wzgl\u0119du na bardzo d\u0142ugi dzie\u0144 od maja do lipca (od ok. 3 rano do 20 godz.) karmienie mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 bardzo uci\u0105\u017cliwe. Mo\u017cna temu zaradzi\u0107 zaciemniaj\u0105c pomieszczenie z piskl\u0119tami ju\u017c o godz. 18,00 i o\u015bwietlaj\u0105c (ods\u0142aniaj\u0105c) dopiero o 6 lub 7 godz. rano. W ciemno\u015bci piskl\u0119ta s\u0105 nieaktywne, nie wzmaga to ich zapotrzebowania na pokarm, a opiekunowi daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 skr\u00f3cenia czasu karmienia. Okres zaciemnienia mo\u017cna regulowa\u0107 tak, by zapewni\u0107 ptakom minimum 12-sto godzinny dzie\u0144 (czas karmienia).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trzeba uwa\u017ca\u0107, \u017ceby ptaka nie przekarmi\u0107 \u2013 u piskl\u0105t wida\u0107 wole (na szyi po prawej stronie) i wida\u0107 kiedy jest pe\u0142ne. Zasad\u0105 jest, \u017ce lepiej karmi\u0107 cz\u0119\u015bciej ma\u0142ymi porcjami, ni\u017c da\u0107 za du\u017co na raz. Nale\u017cy te\u017c kontrolowa\u0107, czy ptak wypr\u00f3\u017cnia si\u0119 regularnie i po ka\u017cdym karmieniu, ewentualnie co drugie karmienie. Ma\u0142e piskl\u0119ta niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w po karmieniu wypinaj\u0105 kuperki i oddaj\u0105 ka\u0142 w b\u0142oniastej otoczce \u2013 w naturze rodzice chwytaj\u0105 taki woreczek dziobem i wyrzucaj\u0105 daleko od gniazda, tu opiekun musi odebra\u0107 &#8222;woreczek&#8221; np. p\u0119set\u0105. Przy sztucznym karmieniu jednak ka\u0142 cz\u0119sto jest bez otoczki. W razie problem\u00f3w mo\u017cna stymulowa\u0107 piskl\u0119 do wypr\u00f3\u017cnienia si\u0119 lekko masuj\u0105c mu kloak\u0119 wilgotnym wacikiem.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_27.png\" width=\"481\" height=\"360\" \/><i><br \/>\nPrawid\u0142owo wygl\u0105daj\u0105ce odchody ptak\u00f3w to po\u0142\u0105czone razem dwie cz\u0119\u015bci: ciemna &#8211; ka\u0142 i bia\u0142a \u2013 masa wykrystalizowanego kwasu moczowego.<\/i><\/p>\n<p><b>Uwaga:<\/b>\u00a0inna jest cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 karmienia<b>\u00a0jerzyk\u00f3w i go\u0142\u0119bi<\/b>\u00a0(patrz w cz\u0119\u015bci: \u201e<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/\">Szczeg\u00f3lne wymagania w opiece nad niekt\u00f3rymi gatunkami<\/a>\u201d)<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;13&#8217; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Jak karmi\u0107?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Piskl\u0119ta nie w pe\u0142ni opierzone raczej \u0142atwo daj\u0105 si\u0119 karmi\u0107, odruchowo otwieraj\u0105c dziobki i \u017cebrz\u0105c o pokarm. Je\u015bli jest problem z karmieniem bardzo ma\u0142ego piskl\u0119cia, mo\u017cna pocz\u0105tkowo dawa\u0107 mu pipetk\u0105 papkowaty pokarm lekko ciep\u0142y, w bardzo ma\u0142ych dawkach, g\u0142\u0119boko do dzioba, by piskl\u0119 si\u0119 nie zakrztusi\u0142o. Nieco starsze piskl\u0119ta i podloty mog\u0105 nie chcie\u0107 pocz\u0105tkowo dobrowolnie otwiera\u0107 dziob\u00f3w i trzeba je karmi\u0107 \u201ena si\u0142\u0119\u201d. Takiego ptaka, kt\u00f3ry sam nie otwiera dzioba, trzeba po\u0142o\u017cy\u0107 np. na stole i od g\u00f3ry przytrzymywa\u0107 jedn\u0105 r\u0119k\u0105, palcem drugiej r\u0119ki, paznokciem podwa\u017cy\u0107 mu dziobek i zablokowa\u0107 palcem r\u0119ki, kt\u00f3r\u0105 jest ptak trzymany. Do otwartego dzioba w\u0142o\u017cy\u0107 kulk\u0119 pokarmu za pomoc\u0105 p\u0119sety o zaokr\u0105glonych ko\u0144cach lub patyczka, ewentualnie za pomoc\u0105 pipetki lub strzykawki. Po pewnym czasie ptak powinien sam otwiera\u0107 dziobek. Pokarm wk\u0142ada\u0107 do\u015b\u0107 g\u0142\u0119boko i zawsze ponad j\u0119zykiem.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a2.jpg\" alt=\"a2\" width=\"640\" height=\"450\" \/><br \/>\n<em>\u017bebrz\u0105ce piskl\u0119ta kopciuszka<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a3.jpg\" alt=\"a3\" width=\"640\" height=\"602\" \/><br \/>\n<em>Podro\u015bni\u0119te ju\u017c piskl\u0119 kwiczo\u0142a szybko zacz\u0119\u0142o samo otwiera\u0107 dziobek.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po karmieniu sta\u0142ym pokarmem trzeba ptaka napoi\u0107, zakrapiaj\u0105c mu wod\u0119 pipetk\u0105 delikatnie, po kropelce na kraj dzioba, \u017ceby si\u0119 nie zach\u0142ysn\u0105\u0142. Przy karmieniu owadami zapotrzebowanie na wod\u0119 jest mniejsze ni\u017c przy karmieniu mieszank\u0105 nabia\u0142ow\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chwytanie ptaka nie w go\u0142\u0105 r\u0119k\u0119, lecz przez cienk\u0105 tkanin\u0119 lub mi\u0119kk\u0105 r\u0119kawiczk\u0119 pozwoli nieco oszcz\u0119dzi\u0107 jego pi\u00f3ra przed zniszczeniem.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_28.png\" width=\"495\" height=\"387\" \/><i><br \/>\nBy nakarmi\u0107, lub zaaplikowa\u0107 lekarstwo ptakowi, kt\u00f3ry nie otwiera sam dziobka, trzeba mu otworzy\u0107 dzi\u00f3b i zablokowa\u0107 palcem jednej r\u0119ki. Je\u015bli ptak jest niespokojny, dobrze jest wcze\u015bniej owin\u0105\u0107 go jak\u0105\u015b szmatk\u0105 \u2013 mo\u017cna go wtedy \u0142atwo i bezpiecznie trzyma\u0107.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_29.png\" width=\"486\" height=\"404\" \/><i><br \/>\nDrug\u0105 r\u0119k\u0105 wk\u0142adamy pokarm lub zakrapiamy p\u0142yn po jednej kropli na kraj dolnej cz\u0119\u015b\u0107 dzioba \u2013 ale nigdy pod j\u0119zyk. Nale\u017cy zaczeka\u0107 a\u017c ptak po\u0142knie i potem wkropi\u0107 nast\u0119pn\u0105 kropl\u0119. Wod\u0119 mo\u017cemy te\u017c zakrapia\u0107 na zamkni\u0119ty dzi\u00f3b, na szczelink\u0119 mi\u0119dzy doln\u0105 a g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 dzioba lub na czubek dzioba.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przytrzymywanym r\u0119k\u0105 starszym dzi\u0119cio\u0142om mo\u017cna podstawi\u0107 pod dzi\u00f3b \u0142y\u017ck\u0119 z pokarmem \u2013 ptak powinien sam go wydzioba\u0107.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;14&#8217; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Jak uczy\u0107 samodzielnego \u017cerowania?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zanim ptak b\u0119dzie gotowy do wypuszczenia, musi nie tylko nauczy\u0107 si\u0119 pobierania pokarmu ale tak\u017ce samodzielnego poszukiwania pokarmu. W naturze ptaki \u015bpiewaj\u0105ce opuszczaj\u0105 gniazdo przeci\u0119tnie w wieku ok. 2 tygodni i przez nast\u0119pne dwa tygodnie s\u0105 pod opiek\u0105 rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy je jeszcze karmi\u0105 i ucz\u0105 jak przetrwa\u0107 w \u015brodowisku i jak poszukiwa\u0107 pokarmu. Nie mo\u017cna wi\u0119c oczekiwa\u0107, \u017ce ptak, kt\u00f3ry si\u0119 ju\u017c opierzy\u0142 i podlatuje, b\u0119dzie od razu samodzielny. Trzeba mu w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci pom\u00f3c nauczy\u0107 si\u0119 tego. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w naturze ptaki usamodzielniaj\u0105 si\u0119 szybciej ni\u017c te wychowane przez cz\u0142owieka. Nale\u017cy si\u0119 wi\u0119c liczy\u0107 z tym, \u017ce opierzony, zaczynaj\u0105cy lata\u0107 m\u0142ody ptak, b\u0119dzie musia\u0142 pozosta\u0107 pod opiek\u0105 cz\u0142owieka jeszcze oko\u0142o dw\u00f3ch, trzech tygodni. W tym czasie musi nauczy\u0107 si\u0119 samodzielno\u015bci. Dorastaj\u0105cym ptakom podajemy wod\u0119 i pokarm w p\u0142askich pojemnikach ustawionych tak, by woda i pokarm nie by\u0142y zanieczyszczane odchodami. Pierwszym krokiem do samodzielnego jedzenia mo\u017ce by\u0107 sk\u0142onienie ptaka do odpowiedniego pobierania pokarmu z r\u0119ki, a nast\u0119pnie z pojemnik\u00f3w, z dna klatki, czy blatu sto\u0142u. Wychowywanym przez siebie piskl\u0119tom przestajemy podawa\u0107 pokarm od g\u00f3ry, do wyci\u0105gni\u0119tego w g\u00f3r\u0119 otwartego dziobka. Staramy si\u0119 podawa\u0107 pokarm od do\u0142u, tak by ptak schyla\u0142 gl\u00f3wk\u0119 i sam wyci\u0105ga\u0142 dzi\u00f3bek po pokarm \u2013 musi przede wszystkim zrozumie\u0107, \u017ce to nie pokarm do niego przychodzi, ale on musi podej\u015b\u0107 do pokarmu. G\u0142odny ptaszek do\u015b\u0107 szybko to chwyta. Gdy ju\u017c sam odbiera od nas pokarm, sam zdejmuje porcj\u0119 z patyczka lub pensety, to patyczek z pokarmem trzymamy przy pod\u0142o\u017cu, naczynku, aby ptaszek nauczy\u0142 si\u0119 je\u015b\u0107 wy\u0142o\u017cony, zostawiony mu pokarm. Ptaki owado\u017cerne wskazane jest uczy\u0107 pobierania pokarmu \u017cywego. Kosom, szpakom mo\u017cemy przynie\u015b\u0107 wykopan\u0105 traw\u0119 z ziemi\u0105 i w niej umie\u015bci\u0107 m\u0142ode larwy m\u0105cznika (patrz wy\u017cej), a przed wypuszczeniem oczyszczone d\u017cd\u017cownice (patrz rozdz. \u201eOwady\u201d). Sikorkom przygotowywanym do wypuszczenia mo\u017cna przynosi\u0107 ga\u0142\u0105zki z mszycami, uczy\u0107 je samodzielnego pobierania kulek mieszanki nabia\u0142owej i pokrojonych m\u0142odych larw m\u0105cznika.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a4.jpg\" alt=\"a4\" width=\"640\" height=\"504\" \/><br \/>\n<em>Ptaki owado\u017cerne wskazane jest uczy\u0107 pobierania pokarmu \u017cywego. Na zdj\u0119ciu m\u0142ody kwiczo\u0142 z \u017cywymi larwami mola woskowego<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zdrowemu ptakowi, w dobrej kondycji nale\u017cy stopniowo wyd\u0142u\u017ca\u0107 czas mi\u0119dzy karmieniami, jednocze\u015bnie pozostawiaj\u0105c naczynie z pokarmem i wod\u0105 w klatce. Zmusi to ptaka do samodzielnego poszukiwania pokarmu. Gdy tylko zauwa\u017cymy, \u017ce ptak sam zaczyna si\u0119 interesowa\u0107 pokarmem, wyd\u0142u\u017camy czas mi\u0119dzy karmieniami. Czasami b\u0119dzie to dla nas trudne gdy ptak b\u0119dzie biega\u0142 lub lata\u0142 za nami otwieraj\u0105c szeroko dzi\u00f3b i domagaj\u0105c si\u0119 pokarmu, nawet wtedy, gdy ju\u017c umie sam je\u015b\u0107. W\u00f3wczas nie nale\u017cy reagowa\u0107 na te pro\u015bby, bo w ten spos\u00f3b pomo\u017cemy ptakowi wr\u00f3ci\u0107 do natury. Takie zachowanie przyczyni si\u0119 do rozlu\u017anienia wi\u0119z\u00f3w z opiekunem i ptak \u0142atwiej i szybciej zaadaptuje si\u0119 do \u017cycia w naturze. Nie mo\u017cna jednak ptaka g\u0142odzi\u0107 i zbyt d\u0142ugo przetrzymywa\u0107 bez karmienia, zw\u0142aszcza je\u015bli ptak nie interesuje si\u0119 pozostawionym pokarmem.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Ziarnojadom<\/b>, takim jak np. wr\u00f3ble, w wieku oko\u0142o 2 tygodni trzeba urozmaica\u0107 diet\u0119. Pocz\u0105tkowo dajemy im gotowan\u0105 kasz\u0119 jaglan\u0105, p\u0142atki owsiane, troch\u0119 gotowanego makaronu \u2013 wszystko gotowane bez soli, a potem moczon\u0105 kasz\u0119 jaglan\u0105. Do tego drobno start\u0105 marchewk\u0119, li\u015bcie mniszka, gwiazdnic\u0119. Tym pokarmem musimy ptaki karmi\u0107, ale pod koniec trzeciego tygodnia \u017cycia zostawiamy im te\u017c w klatce, aby same pr\u00f3bowa\u0142y je\u015b\u0107. Najpierw stosujemy opisany wy\u017cej spos\u00f3b uczenia samodzielnego pobierania pokarmu. Mo\u017cna te\u017c przy karmieniu pokazywa\u0107 im patyczkiem le\u017c\u0105ce na stole ziarenka, lub strzepywa\u0107 im przed dzi\u00f3bkiem ziarnka kaszy z patyczka na st\u00f3\u0142.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z czasem mo\u017cna dawa\u0107 do klatki suchy pokarm dla kanark\u00f3w, kt\u00f3rym ptaki najpierw b\u0119d\u0105 si\u0119 raczej bawi\u0107, a potem usi\u0142owa\u0107 \u0142uska\u0107. Gdy ptaki b\u0119d\u0105 ju\u017c \u0142uska\u0107 ziarna, mo\u017cna im przygotowywa\u0107 proso moczone, kt\u00f3re jest \u0142atwiejsze do wy\u0142uskania i ma wi\u0119ksze warto\u015bci od\u017cywcze ni\u017c suche ziarno. Moczy\u0107 trzeba przez kilka godzin, zmieniaj\u0105c w mi\u0119dzyczasie 2-3 razy wod\u0119, nast\u0119pnie op\u0142uka\u0107 na sitku pod bie\u017c\u0105c\u0105 wod\u0105 i lekko osuszy\u0107, np. w r\u0119czniku papierowym. Uwa\u017ca\u0107, \u017ceby pokarm nie by\u0142 skis\u0142y czy zaple\u015bnia\u0142y! W razie w\u0105tpliwo\u015bci raczej wyrzuci\u0107 ni\u017c zaszkodzi\u0107 ptakom.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dopiero gdy ptaki b\u0119d\u0105 samodzielnie zbiera\u0107 rozsypane ziarna i \u0142uska\u0107 je, mo\u017cna my\u015ble\u0107 o wypuszczeniu ich na wolno\u015b\u0107. Nale\u017cy uwa\u017ca\u0107, \u017ceby pokarm nie by\u0142 zanieczyszczany odchodami. Gdy jest uzasadnione przetrzymanie jeszcze przez pewien czas ptak\u00f3w, kt\u00f3re ju\u017c jedz\u0105 suche ziarno i sprawnie \u0142uskaj\u0105, nale\u017cy sprawdza\u0107 czy w pojemniku rzeczywi\u015bcie jest pod dostatkiem ziarna, czy tylko niejadalne \u0142uski, kt\u00f3re sprawiaj\u0105 wra\u017cenie, \u017ce karmnik jest pe\u0142ny. Ptak musi mie\u0107 ci\u0105g\u0142y dost\u0119p do pokarmu, nale\u017cy wi\u0119c regularnie usuwa\u0107 \u0142uski i dosypywa\u0107 ziarno.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;15&#8217; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Inne przygotowania do \u017cycia na wolno\u015bci<\/b><\/p>\n<p>M\u0142ode ptaki musz\u0105 mie\u0107 zapewnion\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ruchu<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a5.jpg\" alt=\"a5\" width=\"640\" height=\"480\" \/><br \/>\n<em>W pierwszym etapie, gdy ptaki dopiero zaczynaj\u0105 niezdarnie podlatywa\u0107, dobrze jest umie\u015bci\u0107 je w du\u017cej klatce, gdzie mog\u0105 bezpiecznie \u0107wiczy\u0107 podfruwanie.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a6.jpg\" alt=\"a6\" width=\"640\" height=\"516\" \/><br \/>\n<em>Ptaki niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w, jak np. widoczne na zdj\u0119ciu kopciuszki, lubi\u0105 chowa\u0107 si\u0119 w zakamarki \u2013 mo\u017ce do tego s\u0142u\u017cy\u0107 niewielka p\u00f3\u0142eczka lub, \u00a0jak na zdj\u0119ciu, ma\u0142a \u00a0skrzynka zawieszona na \u015bcianie klatki.<\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a7.jpg\" alt=\"a7\" width=\"640\" height=\"480\" \/><br \/>\nW takiej przestronnej klatce mo\u017cna wystawi\u0107 ptaki na balkon na \u015bwie\u017ce powietrze i s\u0142once \u2013 klatka jednak musi by\u0107 cz\u0119\u015bciowo os\u0142oni\u0119ta, zacieniona, by ptaki mog\u0142y schroni\u0107 \u00a0si\u0119 , gdy jest im za gor\u0105co. Os\u0142oni\u0119cie klatki od g\u00f3ry i cz\u0119\u015bciowo z boku, sprawia te\u017c, \u017ce ptaki czuj\u0105 si\u0119 bezpieczniej.<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a8.jpg\" alt=\"a8\" width=\"640\" height=\"501\" \/><br \/>\nTen m\u0142ody kopciuszek nie jest chory, on tylko za\u017cywa k\u0105pieli s\u0142onecznej \u2013 na \u00a0kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119 usadawia si\u0119 na s\u0142o\u0144cu i rozk\u0142ada pi\u00f3rka, \u017ceby \u201ez\u0142apa\u0107\u201d w nie promienie s\u0142o\u0144ca. Po chwili chowa si\u0119 w cieniu. D\u0142ugie przebywanie na s\u0142o\u0144cu, bez mo\u017cliwo\u015bci schowania si\u0119 w cieniu, mog\u0142oby prowadzi\u0107 do udaru.<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0142ode ptaki powinny mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wypr\u00f3bowania swych skrzyde\u0142. Dobrze jest wi\u0119c wypuszcza\u0107 je z klatki, by sobie polata\u0142y w odpowiednio przygotowanym bezpiecznym pomieszczeniu. W mieszkaniu trzeba zas\u0142oni\u0107 okna firankami, \u017ceby lec\u0105c do \u015bwiat\u0142a, nie rozbi\u0142y si\u0119 o szyb\u0119. Szpary mi\u0119dzy czy za meblami poutyka\u0107 np. gazetami, \u017ceby ptak nie wpad\u0142 i nie zaklinowa\u0142 si\u0119 lub nie skaleczy\u0142. W rogach pokoju mo\u017cna umie\u015bci\u0107 nie za grube ga\u0142\u0119zie-\u017cerdzie, na kt\u00f3rych ptak b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 usi\u0105\u015b\u0107.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_30.png\" width=\"485\" height=\"369\" \/><i><br \/>\nZanim m\u0142ody ptak zostanie wypuszczony do \u015brodowiska naturalnego, musi si\u0119 rozlata\u0107 w bezpiecznym miejscu, w wolierze lub w przystosowanym do tego pokoju. W naturze s\u0142abo lataj\u0105ce podloty s\u0105 zwykle jeszcze pod opiek\u0105 rodzic\u00f3w. Ptaki wypuszczane przez cz\u0142owieka s\u0105 zdane tylko na siebie i musz\u0105 by\u0107 sprawne, by przetrwa\u0107.. Przy lotach po pokoju wa\u017cne jest przygotowanie miejsc, gdzie ptak b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 l\u0105dowa\u0107 \u2013 \u017cerdki z naturalnych ga\u0142\u0119zi dobrze jest zamontowa\u0107 w r\u00f3\u017cnych miejscach i na r\u00f3\u017cnej wysoko\u015bci, mo\u017cna je wetkn\u0105\u0107 np. mi\u0119dzy ksi\u0105\u017cki na regale. Na zdj\u0119ciu podlot kopciuszka.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a9.jpg\" alt=\"a9\" width=\"640\" height=\"626\" \/><br \/>\nDzi\u0119cio\u0142y trudno jest przetrzymywa\u0107 w domu, wi\u0119c dla ich dobra i bezpiecze\u0144stwa nale\u017cy je jak \u00a0najszybciej odda\u0107 pod fachow\u0105 opiek\u0119 do azylu. \u00a0W domu ten ptak \u00a0mo\u017ce by\u0107 d\u0142u\u017cej trzymany tylko w wyj\u0105tkowych sytuacjach, \u00a0tym bardziej, \u017ce \u00a0r\u00f3wnie\u017c musi wykaza\u0107 si\u0119 zdolno\u015bci\u0105 do lotu. Na zdj\u0119ciu m\u0142ody dzi\u0119cio\u0142 du\u017cy wracaj\u0105cy do zdrowia \u00a0po kontuzji.<\/p>\n<p><i><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a10.jpg\" alt=\"a10\" width=\"640\" height=\"428\" \/><\/i><\/p>\n<p><i><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a11.jpg\" alt=\"a11\" width=\"640\" height=\"474\" \/><br \/>\nW przypadku dzi\u0119cio\u0142\u00f3w nie wystarczy zamontowanie \u00a0poziomych \u00a0\u017cerdek. Dzi\u0119cio\u0142y lubi\u0105 zaczepia\u0107 si\u0119 na pionowych powierzchniach \u2013 jak na pniach drzew. Mo\u017cna pionowo ustawi\u0107 grub\u0105 ga\u0142\u0105\u017a. Dodatkowo, \u00a0trzeba \u00a0zabezpieczy\u0107 nie tylko okna , \u00a0ale i \u00a0g\u0142adkie \u015bciany pokoju i mebli \u2013 \u00a0na zdj\u0119ciach \u00a0wida\u0107, \u017ce wykorzystano w tym celu tkaniny o chropowatych powierzchniach, takie, z kt\u00f3rych nie dadz\u0105 si\u0119 \u0142atwo wyci\u0105ga\u0107 nitki, \u00a0\u017ceby ptak nie zapl\u0105ta\u0142 sobie palca.<br \/>\n<\/i><\/p>\n<p><i><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a12.jpg\" alt=\"a12\" width=\"640\" height=\"499\" \/><br \/>\nMo\u017cliwo\u015b\u0107 ruchu \u00a0daje \u00a0tak\u017ce \u00a0ptakom \u00a0po \u00a0kontuzjach \u00a0szans\u0119 na \u00a0przynajmniej cz\u0119\u015bciowe odzyskanie sprawno\u015bci. Ten kopciuszek po zranieniu przez kota mia\u0142 z\u0142amane jedno skrzyd\u0142o i wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce \u00a0mimo pomocy weterynarza \u00a0nie b\u0119dzie ju\u017c lata\u0142. \u0106wiczenia, najpierw w du\u017cej klatce(pocz\u0105tkowo \u00a0z wy\u015bcielonym mi\u0119kko dnem), potem w zabezpieczonym pokoju, sprawi\u0142y, \u017ce zacz\u0105\u0142 lata\u0107, cho\u0107 nie na tyle dobrze, \u00a0by m\u00f3g\u0142 by\u0107 wypuszczony na wolno\u015b\u0107. W azylu, gdzie zosta\u0142 oddany \u00a0na sta\u0142ego \u00a0rezydenta, \u00a0radzi\u0142 sobie ca\u0142kiem dobrze.<br \/>\n<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pr\u00f3buj\u0105ce lata\u0107 ptaki powinny te\u017c mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 k\u0105pieli. Po k\u0105pieli ptaki czyszcz\u0105 sobie i uk\u0142adaj\u0105 pi\u00f3ra, nat\u0142uszczaj\u0105c je r\u00f3wnocze\u015bnie. Takie zadbane pi\u00f3ra nie przemakaj\u0105 na deszczu i chroni\u0105 ptaka przed wyzi\u0119bieniem przy z\u0142ej pogodzie, co zwi\u0119ksza jego szanse na przetrwanie.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_31.png\" width=\"481\" height=\"376\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_32.png\" width=\"483\" height=\"337\" \/><i><br \/>\nPrzed wypuszczeniem na wolno\u015b\u0107 ptaki powinny si\u0119 kilka razy wyk\u0105pa\u0107 \u2013 jak wida\u0107 na zdj\u0119ciach, m\u0142ode kopciuszki robi\u0105 to z wielkim zapa\u0142em.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/a13.jpg\" alt=\"a13\" width=\"640\" height=\"480\" \/><br \/>\n<em>Tak\u017ce dzi\u0119cio\u0142y lubi\u0105 si\u0119 k\u0105pa\u0107 i energicznie rozchlapuj\u0105 wod\u0119 , tak aby krople \u00a0dotar\u0142y \u00a0mi\u0119dzy pi\u00f3ra. \u00a0Na zdj\u0119ciu k\u0105pi\u0105cy si\u0119 m\u0142ody dzi\u0119cio\u0142 du\u017cy.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/6.jpg\" alt=\"6\" width=\"640\" height=\"391\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/images\/opieka\/7.jpg\" alt=\"7\" width=\"640\" height=\"421\" \/><br \/>\n<em>K\u0105pi\u0105ce si\u0119 m\u0142ode kosy. Poniewa\u017c takie wi\u0119ksze ptaki, zw\u0142aszcza gdy jest ich kilka, szybko brudz\u0105 wod\u0119, po k\u0105pieli lepiej zabra\u0107 z klatki naczynie s\u0142u\u017c\u0105ce za basenik, a wod\u0119 do picia podawa\u0107 w mniejszym pojemniku, w miejscu, w kt\u00f3rym woda \u00a0nie b\u0119dzie nara\u017cona na zabrudzenie odchodami.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nale\u017cy wi\u0119c codziennie stawia\u0107 na dnie klatki, czy na stole p\u0142askie naczynie z wod\u0105 \u2013 dla ma\u0142ych ptak\u00f3w wystarczy 1 cm wody. Ptaki b\u0119d\u0105 si\u0119 te\u017c uczy\u0142y z niego samodzielnie pi\u0107. Wod\u0119 trzeba cz\u0119sto wymienia\u0107. Mo\u017cna te\u017c ptaszki lekko spryskiwa\u0107 letnia woda ze spryskiwacza, takiego np. jak do kwiat\u00f3w \u2013 ale czystego, takiego, w kt\u00f3rym nie by\u0142o nigdy \u015brodk\u00f3w chemicznych. Najlepiej robi\u0107 to ko\u0142o po\u0142udnia. Spryskane ptaki nie powinny by\u0107 nara\u017cone na zimno i przeci\u0105g. Osoby, kt\u00f3re maj\u0105 w\u0142asny ogr\u00f3d i zamierzaj\u0105 tam wypu\u015bci\u0107 odchowane przez siebie ptaki, mog\u0105 pomaga\u0107 im w pierwszych dniach na wolno\u015bci. Jednym ze sposob\u00f3w jest nauczenie ptaka kilka dni przed wypuszczeniem, \u017ce pokarm dostaje tylko w jednym miejscu, np. w klatce. Nast\u0119pnie nale\u017cy wynosi\u0107 klatk\u0119 z ptakiem do ogrodu i stawia\u0107 j\u0105 zawsze w tym samym miejscu. Musi to by\u0107 miejsce bezpieczne, do kt\u00f3rego nie maj\u0105 dost\u0119pu koty i je\u015bli to mo\u017cliwe zadaszone i nie nara\u017cone na mocne s\u0142o\u0144ce. Gdy ptak b\u0119dzie ju\u017c gotowy do wypuszczenia, ustawion\u0105 w tym miejscu klatk\u0119 nale\u017cy otworzy\u0107. Ptak powinien wyj\u015b\u0107 dobrowolnie. Jest mo\u017cliwe, \u017ce nie odleci daleko i zapami\u0119ta, gdzie stoi klatka, a gdy nie zdo\u0142a znale\u017a\u0107 dostatecznej ilo\u015bci pokarmu, wr\u00f3ci na posi\u0142ek do klatki. Tote\u017c nale\u017cy mu zostawia\u0107 w klatce, czy na okre\u015blonym miejscu jedzenie tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo ptak przylatuje je\u015b\u0107. Po jakim\u015b czasie nie b\u0119dzie ju\u017c potrzebowa\u0142 takiej pomocy.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;16&#8217; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Jak zwr\u00f3ci\u0107 ptaka naturze?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0142ode ptaki, odchowane przez cz\u0142owieka od piskl\u0119cia, gdy stan\u0105 si\u0119 w miar\u0119 samodzielne, gdy same pobieraj\u0105 i wyszukuj\u0105 pokarm, najlepiej jest odda\u0107 do azylu, gdzie w du\u017cej wolierze zewn\u0119trznej b\u0119d\u0105 \u0107wiczy\u0107 loty i uczy\u0107 si\u0119 \u017cycia spo\u0142ecznego w towarzystwie innych osobnik\u00f3w swojego gatunku. Tak zaprawione ptaki po wypuszczeniu maj\u0105 o wiele wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 na przetrwanie na wolno\u015bci. Ptaki w\u0119druj\u0105ce cz\u0119sto s\u0105 w azylach przetrzymywane do w nast\u0119pnego roku i wypuszczane dopiero na wiosn\u0119, \u017ceby m\u0142ode, niedo\u015bwiadczone nie by\u0142y od razu nara\u017cane na trudy w\u0119dr\u00f3wki. Je\u015bli jest wi\u0119c taka mo\u017cliwo\u015b\u0107, nale\u017cy odchowanego ptaka odwie\u017a\u0107 do azylu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_33.png\" width=\"491\" height=\"339\" \/><i><br \/>\nTen odchowany w domu m\u0142ody zaganiacz zosta\u0142 odwieziony do azylu, gdzie sp\u0119dzi\u0142 zim\u0119 i sk\u0105d na wiosn\u0119 wypuszczono go na wolno\u015b\u0107.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Je\u015bli nie ma mo\u017cliwo\u015bci zawiezienia ptak\u00f3w do azylu mo\u017cemy je zwr\u00f3ci\u0107 naturze gdy spe\u0142nione s\u0105 niezb\u0119dne warunki:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Ptaki potrafi\u0105 samodzielnie \u017cerowa\u0107 czyli wyszukiwa\u0107, pobiera\u0107 i zjada\u0107 pozostawiony im pokarm.<\/li>\n<li>Niech\u0119tnie podchodz\u0105 do ludzi lub wr\u0119cz si\u0119 ich boj\u0105.<\/li>\n<li>K\u0105pa\u0142y si\u0119 wcze\u015bniej i ich pi\u00f3ra s\u0105 odpowiednio utrzymane, nie przemakaj\u0105 zbyt szybko.<\/li>\n<li>S\u0105 zdrowe i sprawnie lataj\u0105.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ptaki odchowane nale\u017cy wypuszcza\u0107 w miejscach zakrzaczonych, z dost\u0119pem do wody. Zaleca si\u0119 wypuszcza\u0107 wy\u0142\u0105cznie w godzinach porannych, by mia\u0142y ca\u0142y dzie\u0144 na adaptacje &#8211; rozpoznanie terenu, poszukiwanie pokarmu, poszukiwanie miejsca na nocleg. Nie nale\u017cy wypuszcza\u0107 ptak\u00f3w w dni z silnymi opadami ani w dni z niskimi temperaturami lub z silniejszymi wiatrami. Takie warunki zwi\u0119kszaj\u0105 zapotrzebowanie na pokarm, a na pocz\u0105tku wypuszczanym ptakom b\u0119dzie go trudniej znale\u017a\u0107. Ptaki mo\u017cna wypuszcza\u0107 w parkach miejskich, w zadrzewieniach z krzewami. Mog\u0105 to by\u0107 miejsca, gdzie s\u0105 wyprowadzane psy (zwykle gro\u017ane s\u0105 jedynie psy my\u015bliwskie &#8211; pozosta\u0142e rzadko wykazuj\u0105 zainteresowanie ptakami). Obecno\u015b\u0107 ps\u00f3w ma podstawow\u0105 zalet\u0119, gdy\u017c na taki teren rzadko zapuszczaj\u0105 si\u0119 koty.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_34.png\" width=\"490\" height=\"409\" \/><i><br \/>\nTo przed nimi nale\u017cy uchroni\u0107 uwalniane ptaki i nie wypuszcza\u0107 ich na terenach, gdzie z domostw mog\u0105 lub cz\u0119sto wychodz\u0105 koty. M\u0142ode bogatki jeszcze zamkni\u0119te w klatce transportowej by mia\u0142y troch\u0119 czasu na rozejrzenie si\u0119 w okolicy, gdzie zostan\u0105 za moment wypuszczone. Na czas podr\u00f3\u017cy taka klatka musi by\u0107 okryta, by ptaki jak najmniej si\u0119 stresowa\u0142y.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_35.png\" width=\"490\" height=\"368\" \/><i><br \/>\nM\u0142ody dzi\u0119cio\u0142 wypuszczany na wolno\u015b\u0107 w miejscu znalezienia. Po wyj\u015bciu z pude\u0142ka transportowego chwil\u0119 rozgl\u0105da\u0142 si\u0119, potem odfrun\u0105\u0142 na pobliskie drzewo.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/opieka\/image_36.png\" width=\"490\" height=\"375\" \/><i><br \/>\nWreszcie na prawdziwym drzewie! Po chwili by\u0142 ju\u017c wysoko na innym pniu i wkr\u00f3tce znik\u0142 z oczu obserwator\u00f3w.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Uwaga:\u00a0<\/b>Nieco inaczej post\u0119puje si\u0119 z jerzykami (patrz rozdz. \u201eJerzyki\u201d w cz\u0119\u015bci \u201e<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/\">Szczeg\u00f3lne wymagania w opiece nad niekt\u00f3rymi gatunkami<\/a>\u201d)<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Opracowanie: Ewa Szumakowicz<br \/>\nKonsultacja: Kazimierz Walasz<br \/>\nZdj\u0119cia: Ewa Szumakowicz<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzi\u0119kuj\u0119 pani Zofii Brzozowskiej za przejrzenie tekstu i za cenne wskaz\u00f3wki, oraz wszystkim, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli mi swoimi uwagami. Wiele z tych uwag zosta\u0142o uwzgl\u0119dnionych w opracowaniu, jednak odpowiedzialno\u015b\u0107 za ostateczn\u0105 tre\u015b\u0107 i form\u0119 tekstu spoczywa na mnie jako autorze opracowania.<\/p>\n<p><strong>W opracowaniu wykorzystano:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niepublikowane notatki Kazimierza Walasza na temat do\u015bwiadcze\u0144 w\u0142asnych w post\u0119powaniu z ptakami, instrukcje opieki nad jerzykami udost\u0119pnione przez Jerzego Desselbergera oraz informacje z nast\u0119puj\u0105cych \u017ar\u00f3de\u0142:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.wildvogelhilfe.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.wildvogelhilfe.org<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.wildvogelhilfe.org\/aufzucht\/aufzucht.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.wildvogelhilfe.org\/aufzucht\/aufzucht.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.wildvogelhilfe.org\/altvoegel\/altvoegel.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.wildvogelhilfe.org\/altvoegel\/altvoegel.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/apusapus.net\/found.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/apusapus.net\/found.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.mauersegler.com\/home.htm%20\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.mauersegler.com\/home.htm<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.commonswift.org\/Tipps-fuer-Tieraerzte.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.commonswift.org\/Tipps-fuer-Tieraerzte.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.zeberki.wer.pl\/strony\/zywienie.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.zeberki.wer.pl\/strony\/zywienie.php<\/a><\/li>\n<li>David Alderton, \u0141uszczaki<\/li>\n<li>David Alderton, Ty i twoje ptaki<\/li>\n<li>Choroby ptak\u00f3w, Wydanie specjalne \u201eWoliery\u201d 1\/ 2008<\/li>\n<li>Andrzej G. Kruszewicz, Ptaki Polski<\/li>\n<li>Andrzej G. Kruszewicz, Pomagamy ptakom<\/li>\n<li>Andrzej G. Kruszewicz, Hodowla ptak\u00f3w ozdobnych<\/li>\n<li>Michael Lohmann, Obserwujemy ptaki<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lokum i ogrzewanie Codzienna kontrola stanu zdrowia piskl\u0105t Likwidacja paso\u017cyt\u00f3w Karmienie i pojenie: Czym poi\u0107? Czym karmi\u0107? Owady i d\u017cd\u017cownice Mi\u0119so Pokarm mieszany dla ptak\u00f3w wr\u00f3blowatych Zieleniny i owoce Pokarm dla ziarnojad\u00f3w Dodatki Czas karmienia Jak karmi\u0107? Jak uczy\u0107 samodzielnego \u017cerowania? Inne przygotowania do \u017cycia na wolno\u015bci Jak zwr\u00f3ci\u0107 ptaka naturze? Ze\u00a0 \u015brodowiska\u00a0 naturalnego \u00a0mo\u017cna \u00a0zabra\u0107 \u00a0ptaka\u00a0 jedynie \u00a0w wypadku, gdy\u00a0potrzebuje on ludzkiej pomocy (patrz rozdz. \u201eZnalaz\u0142em ptaka \u2013 co robi\u0107?\u201d) Je\u015bli nie wiesz, lub nie jeste\u015b pewien do jakiego gatunku nale\u017cy znaleziony ptak, zr\u00f3b mu zdj\u0119cie (nawet aparatem w telefonie) i prze\u015blij je mailem z pro\u015bb\u0105 o oznaczenie gatunku\u2026 <a class=\"continue-reading-link\" href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/\">Czytaj dalej&#8230;<\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":78,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"class_list":["post-79","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/79","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79"}],"version-history":[{"count":33,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/79\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1438,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/79\/revisions\/1438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}