Obr\u0105czkowanie bocian\u00f3w bia\u0142ych w bie\u017c\u0105cym sezonie l\u0119gowym prowadzone w ramach naszego Programu Poznania i Ochrony Bociana Bia\u0142ego realizowanego przy wsp\u00f3\u0142pracy z wszystkimi firmami energetycznymi w Polsce powoli zbli\u017ca si\u0119 do ko\u0144ca. Od 2021 wsp\u00f3\u0142pracujemy tak\u017ce z ornitologami z Ukrainy, kt\u00f3rzy przyj\u0119li nasze standardy obr\u0105czkowania i pomiar\u00f3w bocian\u00f3w oraz gniazd. Obr\u0105czkuj\u0105 bociany bia\u0142e u siebie w kilku obszarach, pomimo wojny.<\/p>\n
W dniach 04\/05.07.2024 wraz z Kazimierzem Walaszem przebywali\u015bmy w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Ukrainie – na Wo\u0142yniu, w Szacku, gdzie uczestniczyli\u015bmy w obr\u0105czkowaniu bocian\u00f3w bia\u0142ych razem z prof. Andriejem Bokoteyem z Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego Ivana Franki, kt\u00f3ry jest tak\u017ce wieloletnim pracownikiem Pa\u0144stwowego Muzeum Przyrodniczego w Lwowie (dawniejsze Muzeum Dzieduszyckich). By\u0142a wi\u0119c okazja nie tylko podzieli\u0107 si\u0119 naszym praktycznym do\u015bwiadczeniem w obr\u0105czkowaniu bocian\u00f3w ale r\u00f3wnie\u017c przekaza\u0107 w ramach wsp\u00f3\u0142pracy dwa nadajniki GSM.<\/p>\n
W czwartek w godzinach po\u0142udniowych skierowali\u015bmy si\u0119 na przej\u015bcie graniczne w Dorohusku, po\u0142o\u017cone najbli\u017cej celu podr\u00f3\u017cy. Niestety, nie jest ono dla \u201ezwyk\u0142ych \u015bmiertelnik\u00f3w\u201d. Poza ci\u0119\u017car\u00f3wkami przejazd aut osobowych tylko z osobami posiadaj\u0105cymi paszporty dyplomatyczne. No c\u00f3\u017c nie mamy aspiracji bycia dyplomatami, wi\u0119c pozostaje uda\u0107 si\u0119 inne przej\u015bcie, do odleg\u0142ego o oko\u0142o 60 km na po\u0142udnie Zosina. Oczywi\u015bcie to wyd\u0142u\u017ca nasz\u0105 podr\u00f3\u017c o kolejne dwie godziny, ale najgorsze w zasadzie mia\u0142o nast\u0105pi\u0107 i nie by\u0142o to zwi\u0105zane z oczekiwaniem na pokonanie granicy. Zmor\u0105 okaza\u0142 si\u0119 oko\u0142o 50 km odcinek drogi T0302 mi\u0119dzy W\u0142odzimierzem a Lubomlem, podziurawionej jak szwajcarski ser, a na dodatek pokonanie kt\u00f3rego musieli\u015bmy dokona\u0107 w strugach ulewnego deszczu. Dobrze po p\u00f3\u0142nocy dotarli\u015bmy w ko\u0144cu do niewielkiej \u015awitazi po\u0142o\u017conej nad najwi\u0119kszym jeziorem Ukrainy, o tej samej nazwie na obszarze Szackiego Parku Narodowego. Tutaj czeka\u0142a na nas ciep\u0142a przepyszna kolacja. Na d\u0142u\u017csze pogaw\u0119dki z Andriejem nie by\u0142o czasu, tym bardziej \u017ce zm\u0119czenie dawa\u0142o o sobie zna\u0107. Nast\u0119pnego dnia o \u015bwicie wraz z Andriejem udajemy si\u0119 na kr\u00f3tki spacer nad jezioro. To nie tylko najwi\u0119ksze ale i najg\u0142\u0119bsze jezioro Ukrainy z wysp\u0105 po\u015brodku. Przy brzegu p\u0142ywa oko\u0142o 200 \u0142ysek, przelatuje kormoran, a na brzegu para g\u0119gaw wodzi swoje m\u0142ode. Wracamy. Szybkie \u015bniadanie i ruszamy do Szacka, gdzie g\u0142\u00f3wne nagromadzenie bocianich gniazd znajduje si\u0119 przy ulicy Niepodleg\u0142o\u015bci. \u0141\u0105cznie jest tam 18 gniazd w tym roku zaj\u0119tych przez 11 par. Do Andrieja do\u0142\u0105czyli Wasyl Matejczyk i Wiktor Demiuk.<\/p>\n
Cierpliwie czekamy na przybycie energetyk\u00f3w ze zwy\u017ck\u0105. W ko\u0144cu s\u0105. W Ukrainie ka\u017cde wojew\u00f3dztwo ma \u201eswoj\u0105\u201d firm\u0119 energetyczn\u0105. Podno\u015bnik podje\u017cd\u017ca pod pierwsze gniazdo przy Niepodleg\u0142o\u015bci 333 b. Przyst\u0119pujemy do pracy. Kazimierz wraz z Wasylem wje\u017cd\u017caj\u0105 do gniazda. Dwa piskl\u0119ta s\u0105 ju\u017c du\u017ce, ale daj\u0105 si\u0119 \u201epojma\u0107\u201d i zwie\u017a\u0107 na d\u00f3\u0142. Jeste\u015bmy uczestnikami historycznych wydarze\u0144. Pierwsze zaobr\u0105czkowane na Wo\u0142yniu bociany bia\u0142e otrzymuj\u0105 obr\u0105czki X1559 i X1560 wraz z kolorowymi odpowiednio X0499 i X0500. Dodatkowo na m\u0142odego X1559 zak\u0142adamy pierwszy z nadajnik\u00f3w. M\u0142ody bocian oficjalnie otrzymuje imi\u0119 \u201e\u015awita\u017a\u201d. Jest pierwszym ukrai\u0144skim bocianem z nadajnikiem GPS-GSM. W kolejnym gnie\u017adzie czeka na nas czw\u00f3rka m\u0142odych. Mamy okazj\u0119 zademonstrowa\u0107 kolegom z Ukrainy nasz patent z grabiami, bardzo pomocny w \u015bci\u0105ganiu m\u0142odych z gniazda. Bocian z obr\u0105czk\u0105 X1563 dostaje drugi z nadajnik\u00f3w oraz imi\u0119 \u201eLuka\u201d \u2013 to od zatoki jeziora \u015awita\u017a. Pojawiaj\u0105 si\u0119 lokalne media. Kazimierz jest rozchwytywany. Pr\u00f3by obr\u0105czkowania w kolejnych dw\u00f3ch gniazdach rodz\u0105 spo\u0142eczny zdecydowany op\u00f3r rozhisteryzowanych dw\u00f3ch kobiet, kt\u00f3re obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce bociany po obr\u0105czkowaniu nie wr\u00f3c\u0105 na gniazda. Pr\u00f3by negocjacji Andrieja nie przynosz\u0105 rezultatu. Odpuszczamy. Jeszcze uczestniczymy przy obr\u0105czkowaniu w nast\u0119pnym gnie\u017adzie i odje\u017cd\u017camy. Pozostawiamy naszych koleg\u00f3w na \u201eplacu boju\u201d. Wcze\u015bniejszy powr\u00f3t jest zwi\u0105zany z obawami d\u0142ugich postoj\u00f3w na granicy. Nadk\u0142adamy drogi aby unikn\u0105\u0107 dziur w s\u0142awnej T0302. Na wjazd do Polski czekamy \u2026 12 godzin. Masakra. Merytorycznie wyjazd bardzo udany a smak szackich wi\u015bni b\u0119d\u0119 pami\u0119ta\u0142 jeszcze d\u0142ugo. P\u00f3\u017anym wieczorem Andriej przekazuje informacje, \u017ce \u0142\u0105cznie uda\u0142o si\u0119 zaobr\u0105czkowa\u0107 16 m\u0142odych.<\/p>\n
Tekst: Stanis\u0142aw Czy\u017c
\nZdj\u0119cia: Stanis\u0142aw Czy\u017c i Kazimierz Walasz
\n<\/em><\/p>\n\n\t\t