{"id":81,"date":"2018-01-05T10:59:55","date_gmt":"2018-01-05T09:59:55","guid":{"rendered":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/?page_id=81"},"modified":"2019-10-18T08:01:53","modified_gmt":"2019-10-18T06:01:53","slug":"szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/","title":{"rendered":"Szczeg\u00f3lne wymagania w opiece nad niekt\u00f3rymi gatunkami"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Uwaga:\u00a0Podstawowe informacje i wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce post\u0119powania z piskl\u0119tami znajduj\u0105 si\u0119 w dziale\u00a0<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Opieka nad piskl\u0119ciem i podlotem<\/a>.<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/#1\">Jerzyki<\/a>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/#2\">Instrukcja sztucznego wychowu piskl\u0105t jerzyka autorstwa J. Desselbergera<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/#3\">Karmienie jerzyk\u00f3w owadami<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/#9\">Karmienie jerzyk\u00f3w larwami m\u0105cznika. Przygotowanie larw m\u0105cznika do skarmiania<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/#10\">Dodatkowe uwagi na temat opieki i wypuszczania jerzyk\u00f3w<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/#4\">Jask\u00f3\u0142ki<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/#5\">Go\u0142\u0119bie<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/#6\">Krukowate<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/#7\">Drapie\u017cne i sowy<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/#8\">Wilgi<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>[ps2id id=&#8217;1&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Jerzyki<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Os\u0142abione ptaki trzeba umie\u015bci\u0107 w zacisznym , przyciemnionym miejscu, ogrza\u0107, napoi\u0107 letni\u0105 wod\u0105 (patrz rozdz. \u201e<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Opieka nad piskl\u0119ciem i podlotem<\/a>\u201d) i pocz\u0105tkowo (pierwszy dzie\u0144 czy dwa) karmi\u0107 cz\u0119sto (co 1 \u2013 2 godz.) ma\u0142ymi porcjami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Gdy ptak nie otwiera dzioba w spos\u00f3b typowy, trzeba to robi\u0107 r\u0119cznie, stosuj\u0105c \u0142agodn\u0105 przemoc: lew\u0105 r\u0119k\u0105 delikatnie unieruchomi\u0107 g\u0142ow\u0119 ptaka, paznokie\u0107 ma\u0142ego palca prawej r\u0119ki wsun\u0105\u0107 ostro\u017cnie mi\u0119dzy szcz\u0119ki i rozchyli\u0107 je, przytrzyma\u0107 g\u00f3rn\u0105 szcz\u0119k\u0119 palcem wskazuj\u0105cym lewej, a \u017cuchw\u0119 \u015brodkowym prawej, i zr\u0119cznie wsun\u0105\u0107 patyczek z pokarmem (trzymany mocno kciukiem i palcem wskazuj\u0105cym) do paszczy\u00a0<\/em>[J.D.]. Mo\u017cna te\u017c u\u017cywa\u0107 p\u0119sety, najlepiej z zaokr\u0105glonymi ko\u0144cami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przed karmieniem wskazane jest, aby owin\u0105\u0107 jerzyka niewielkim kawa\u0142kiem cienkiej tkaniny, ale takiej, z kt\u00f3rej nie snuj\u0105 si\u0119 nitki, by taka nitka nie zacisn\u0119\u0142a si\u0119 na n\u00f3\u017cce ptaka, co mog\u0142oby\u00a0 doprowadzi\u0107 do kalectwa. Owijaj\u0105c ptaka nale\u017cy uwa\u017ca\u0107, by skrzyd\u0142a przylega\u0142y prawid\u0142owo do grzbietu i aby pi\u00f3ra by\u0142y odpowiednio u\u0142o\u017cone, \u017ceby nie uszkodzi\u0107 ani skrzyde\u0142, ani pi\u00f3r. Tak owini\u0119tego ptaszka \u0142atwiej jest trzyma\u0107 i jego pi\u00f3ra nie niszcz\u0105 si\u0119 od go\u0142ej r\u0119ki.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/jerzyk.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-1078\" src=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/jerzyk.jpg\" alt=\"\" width=\"503\" height=\"381\" srcset=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/jerzyk.jpg 503w, https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/jerzyk-300x227.jpg 300w, https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/jerzyk-462x350.jpg 462w, https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/jerzyk-150x114.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 503px) 100vw, 503px\" \/><\/a><\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;2&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Co do dalszego post\u0119powania z jerzykami, nale\u017cy zapozna\u0107 si\u0119 i przeczyta\u0107 z uwag\u0105 poni\u017csz\u0105 instrukcj\u0119 autorstwa J. Desselbergera:<\/strong><\/p>\n<p>[&#8230;]<\/p>\n<p><em><b>Instrukcje i porady do sztucznego wychowu piskl\u0105t jerzyka Apus apus<\/b><\/em><\/p>\n<p><em><b>1.1. Selekcja.\u00a0<\/b>Piskl\u0119ta, kt\u00f3re wypad\u0142y z gniazda b\u0105d\u017a przedwcze\u015bnie je opu\u015bci\u0142y, bywaj\u0105 cz\u0119sto zabiedzone lub uszkodzone; dlatego wpierw trzeba sprawdzi\u0107, czy dany ptak ma szans\u0119 ocalenia. Nie kwalifikuj\u0105 si\u0119 do ratowania piskl\u0119ta: 1) u\u0142omne b\u0105d\u017a trwale okaleczone; 2) ze z\u0142amaniami ko\u0144czyn lub innymi urazami ko\u015b\u0107ca (nie dotyczy nad\u0142amania \u017cuchwy, co zwykle si\u0119 goi); 3) z uszkodzeniami lotek, obejmuj\u0105cymi wi\u0119cej ni\u017c jedn\u0105 z sze\u015bciu najd\u0142u\u017cszych; 4) z zahamowaniem wzrostu lotek (uwaga: wst\u0119pnie niestwierdzalne, ujawnia si\u0119 najwcze\u015bniej po kilku dniach); 5) skrajnie wycie\u0144czone, niezdolne do otwierania dzioba i prze\u0142ykania pokarmu. Takie osobniki nale\u017cy usypia\u0107. Ptaki wa\u017c\u0105ce mniej ni\u017c 30 g maj\u0105 niewielk\u0105 szans\u0119 poprawnego wyro\u015bni\u0119cia, jednak czasem to si\u0119 udaje.<\/em><\/p>\n<p><em><b>1.2. Pomieszczenie.<\/b>\u00a0Najlepiej nadaj\u0105 si\u0119 do tego celu standardowe pud\u0142a z tektury falistej o wymiarach 22\u00d731\u00d724 cm (u\u017cywane m.in. do pakowania ryz papieru A4), kt\u00f3rych pokryw\u0119 mo\u017cna skr\u00f3ci\u0107 o 10 cm i stosowa\u0107 jako zadaszenie (niezb\u0119dne!). Dno pud\u0142a wys\u0142a\u0107 warstw\u0105 ligniny, na niej u\u0142o\u017cy\u0107 przyci\u0119ty papier toaletowy, kt\u00f3rego cz\u0119sta wymiana umo\u017cliwia wygodne usuwanie odchod\u00f3w (jerzyki karmione sztucznie maj\u0105 rzadsze odchody i \u0142atwiej si\u0119 brudz\u0105);\u00a0<strong>Uwaga:\u00a0<\/strong>Praktyczniej i bezpieczniej dla ptak\u00f3w jest wy\u015bciela\u0107 pud\u0142o r\u0119cznikami papierowymi [E.Sz] w jednym z zaciemnionych k\u0105t\u00f3w umie\u015bci\u0107 p\u0142askie pude\u0142ko (sztuczne gniazdo) o wymiarach ca 10\u00d712\u00d72 cm, wype\u0142nione prawie po brzegi lignin\u0105, te\u017c owini\u0119t\u0105 w papier toaletowy (dla wygodnego usuwania ew. zanieczyszcze\u0144). Pud\u0142o to powinno sta\u0107 w miejscu spokojnym, dostatecznie nisko dla dogodnego wgl\u0105du i si\u0119gania do jego wn\u0119trza. Bardzo ma\u0142e piskl\u0119ta oraz ptaki wycie\u0144czone wymagaj\u0105 ogrzewania.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Uwaga:\u00a0O ogrzewaniu patrz w dziale\u00a0<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201eOpieka nad piskl\u0119ciem i podlotem\u201d, podrozdzia\u0142 \u201eLokum i ogrzewanie\u201d<\/a>.<\/strong><\/p>\n<p><em><b>1.3. Karmienie.\u00a0<\/b><\/em><strong><em>Jerzyki to ptaki wy\u0142\u0105cznie owado\u017cerne i najkorzystniej jest, gdy s\u0105 karmione owadami. <a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/#3\">Poni\u017cej, pod instrukcj\u0105, znajduje si\u0119 rozdzia\u0142 o karmieniu jerzyk\u00f3w owadami.<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n<p><em><b>1.4. Rozw\u00f3j.\u00a0<\/b><\/em><em>Wychowuj\u0105c piskl\u0119 jerzyka, trzeba sukcesywnie kontrolowa\u0107 jego rozw\u00f3j, kt\u00f3rego podstawowymi wska\u017anikami s\u0105: d\u0142ugo\u015b\u0107 skrzyd\u0142a (z\u0142o\u017conego \u2013 mierzy si\u0119 od nadgarstka do ko\u0144ca najd\u0142u\u017cszej lotki) oraz masa cia\u0142a. Normalny przyrost najd\u0142u\u017cszych lotek wynosi 4\u20135 mm na dob\u0119, dopiero w ostatnich dniach maleje do 1 mm. Masa cia\u0142a pocz\u0105tkowo szybko wzrasta, normalnie a\u017c do przekroczenia o 8\u201312 g normy doros\u0142ego ptaka (41 g), potem lekko opada; prawid\u0142owo wyro\u015bni\u0119ty ptak m\u0142ody powinien wykazywa\u0107 do 8 g nadwagi (rezerwa na pierwsze dni po wylocie).<\/em><\/p>\n<p><em>W zale\u017cno\u015bci od warunk\u00f3w atmosferycznych i poda\u017cy po\u017cywienia rozw\u00f3j piskl\u0105t podlega znacznym wahaniom, dlatego mo\u017cna poda\u0107 tylko dane orientacyjne; przeci\u0119tny czas rozwoju w optymalnych warunkach wynosi 42 dni. Piskl\u0119ta wykluwaj\u0105 si\u0119 nagie i \u015blepe, wkr\u00f3tce pokrywaj\u0105 si\u0119 szarym puchem, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej chowa si\u0119 pod wyrastaj\u0105cym upierzeniem szaty m\u0142odocianej; oczy otwieraj\u0105 si\u0119 w drugim tygodniu \u017cycia. Normalnie w wieku 10 dni na g\u0142owie i skrzyd\u0142ach s\u0105 kilkumilimetrowe mieszki pi\u00f3r (sine rurki okrywaj\u0105ce rosn\u0105ce pi\u00f3ro, skruszaj\u0105ce si\u0119 w miar\u0119 jego rozwoju), masa cia\u0142a wynosi oko\u0142o 25 g. Dalszy rozw\u00f3j charakteryzuj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce parametry (warto\u015bci przeci\u0119tne): 15. dzie\u0144 \u017cycia \u2013 d\u0142ugo\u015b\u0107 skrzyd\u0142a 65 mm, masa 36 g; 20. dzie\u0144 \u2013 90 mm, 41 g; 25. dzie\u0144 \u2013 112 mm, 48 g; 30. dzie\u0144 \u2013 132 mm, 51 g; 35. dzie\u0144 \u2013 150 mm, 50 g; 40. dzie\u0144 \u2013 165 mm, 48 g; 42. dzie\u0144 (ostatni) \u2013 167 mm, 47 g.<\/em><\/p>\n<p><em>U m\u0142odych jerzyk\u00f3w wyros\u0142ych w warunkach naturalnych notowano nast\u0119puj\u0105ce rozpi\u0119to\u015bci ostatecznych parametr\u00f3w: d\u0142ugo\u015b\u0107 skrzyd\u0142a 157\u2013174 mm, masa cia\u0142a 34\u201356 g. Pierwszy zakres ilustruje indywidualne zr\u00f3\u017cnicowanie wielko\u015bci osobnik\u00f3w, drugi obejmuje tak\u017ce ptaki niedo\u017cywione.<\/em><\/p>\n<p><em><b>1.5. Wypuszczanie<\/b>.\u00a0<\/em><em>Jerzyk uzyskuje pe\u0142n\u0105 zdolno\u015b\u0107 do wytrwa\u0142ego latania dopiero po ca\u0142kowitym wyro\u015bni\u0119ciu lotek! Dlatego przed wypuszczeniem ptaka na wolno\u015b\u0107 trzeba bezwzgl\u0119dnie upewni\u0107 si\u0119 nie tylko, \u017ce jest on pe\u0142nosprawny i w dobrej kondycji, ale przede wszystkim, \u017ce jego lotki faktycznie wyros\u0142y do samego ko\u0144ca. Z uwagi na znaczne zr\u00f3\u017cnicowanie d\u0142ugo\u015bci skrzyd\u0142a u poszczeg\u00f3lnych osobnik\u00f3w (patrz wy\u017cej), nie wystarczy stwierdzi\u0107 osi\u0105gni\u0119cie wymiar\u00f3w mieszcz\u0105cych si\u0119 w granicach normy \u2013 sprawdzianem zako\u0144czenia wzrostu jest dopiero brak przyrostu w ci\u0105gu trzech dni (w razie w\u0105tpliwo\u015bci lepiej przetrzyma\u0107 ptaka o tydzie\u0144 za d\u0142ugo ni\u017c wypu\u015bci\u0107 o dzie\u0144 za wcze\u015bnie!). Wskaz\u00f3wk\u0105 pomocnicz\u0105 jest wygl\u0105d najd\u0142u\u017cszych lotek u nasady: dop\u00f3ki na spodzie skrzyd\u0142a wida\u0107 tam wystaj\u0105ce spod pokryw mieszki, lotki z regu\u0142y jeszcze rosn\u0105. W prawid\u0142owo wyro\u015bni\u0119tym skrzydle najd\u0142u\u017csza jest druga lotka (licz\u0105c od zewn\u0105trz), pierwsza i trzecia s\u0105 niewiele kr\u00f3tsze; czasem najd\u0142u\u017csz\u0105 jest pierwsza (co nie jest wad\u0105), inne drobne r\u00f3\u017cnice te\u017c nie musz\u0105 by\u0107 szkodliwe, je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 skrzyd\u0142a jest poprawna. Zgubne jest zahamowanie wzrostu lotek, kt\u00f3re nie osi\u0105gaj\u0105 w\u0142a\u015bciwej d\u0142ugo\u015bci i potem nie-uchronnie wypadaj\u0105! Natomiast uszkodzenie lub nawet brak tylko jednej z najd\u0142u\u017cszych lotek nie upo\u015bledza lotno\u015bci, poniewa\u017c jerzyk jest przystosowany do takich strat podczas pierzenia.<\/em><\/p>\n<p><em>Dojrza\u0142y do wypuszczenia ptak powinien te\u017c wykazywa\u0107 przynajmniej zacz\u0105tki pop\u0119du do wylotu (cz\u0119sty niepok\u00f3j, pr\u00f3by wydostania si\u0119 z pud\u0142a itp.); je\u017celi to nie nast\u0119puje, lepiej poczeka\u0107. Potem trzeba jeszcze sprawdzi\u0107, czy skrzyd\u0142a pracuj\u0105 normalnie i czy ptak utrzyma si\u0119 w powietrzu. W tym celu nale\u017cy zas\u0142oni\u0107 okno lu\u017an\u0105, przezroczyst\u0105 firank\u0105 i z mo\u017cliwie najwi\u0119kszej odleg\u0142o\u015bci (minimum 4 metry i bez mebli po drodze) pu\u015bci\u0107 go w tym kierunku, lekko podrzucaj\u0105c; pe\u0142nosprawne ptaki ju\u017c na takiej przestrzeni nabieraj\u0105 wysoko\u015bci i l\u0105duj\u0105 wysoko na firance, niekt\u00f3re musz\u0105 si\u0119 dopiero \u201crozkr\u0119ci\u0107\u201d i pr\u00f3by trzeba powtarza\u0107. Je\u017celi ptak po wielu pr\u00f3bach wci\u0105\u017c l\u0105duje na pod\u0142odze, ma wad\u0119 pasa barkowego i do \u017cycia si\u0119 nie nadaje (dodatkowy sprawdzian: zdrowego jerzyka nie spos\u00f3b po\u0142o\u017cy\u0107 na plecach, poniewa\u017c natychmiast si\u0119 odwraca, u\u0142omny tego nie potrafi).<\/em><\/p>\n<p><em>Ostatnim obowi\u0105zkiem przed wypuszczeniem jerzyka na wolno\u015b\u0107 jest sprawdzenie czysto\u015bci upierzenia i umycie go w razie potrzeby. W warunkach niewoli zabrudzenia lotek i ster\u00f3wek bywaj\u0105 nieuniknione, gdy\u017c zw\u0142aszcza w ostatnim okresie rozwoju ptak cz\u0119sto trenuje skrzyd\u0142a, trzepi\u0105c ko\u0144cami po odchodach. Takie zabrudzenia nale\u017cy ostro\u017cnie zmywa\u0107 pod strumieniem ciep\u0142ej wody a\u017c do skutku, delikatnie \u201cmasuj\u0105c\u201d pi\u00f3ra palcami (tylko w kierunku od nasady do ko\u0144ca!), nast\u0119pnie ods\u0105czy\u0107 je papierowym r\u0119cznikiem i przetrzyma\u0107 ptaka w czystym pudle a\u017c do ca\u0142kowitego wyschni\u0119cia.<\/em><\/p>\n<p><em><b>Ratowanie jerzyk\u00f3w doros\u0142ych i samodzielnych m\u0142odocianych<\/b><\/em><\/p>\n<p><em>Jerzyk nigdy nie l\u0105duje na ziemi dobrowolnie, gdy\u017c jest to dla niego \u015brodowisko obce, do kt\u00f3rego nie jest przystosowany \u2013 znalaz\u0142szy si\u0119 tam, po prostu \u201cg\u0142upieje\u201d wskutek braku przyrodzonych na tak\u0105 okoliczno\u015b\u0107 odruch\u00f3w. Tote\u017c nierzadko trafiaj\u0105 do r\u0105k ludzkich ptaki zdrowe, a tylko zdezorientowane, kt\u00f3re zazwyczaj mo\u017cna wypu\u015bci\u0107 od razu. Ptaki os\u0142abione wskutek d\u0142u\u017cszej niepogody i niedostatku po\u017cywienia oraz zabiedzone m\u0142ode, kt\u00f3re wylecia\u0142y w niedostatecznej kondycji, mo\u017cna obfitym karmieniem regenerowa\u0107 w ci\u0105gu kilku dni, przechowuj\u0105c je w tych samych pud\u0142ach dla piskl\u0105t.<\/em><\/p>\n<p><em>Odr\u0119bn\u0105 kategori\u0119 stanowi\u0105 jerzyki po wypadkach, a te trafiaj\u0105 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej. Je\u017celi ptak nie wykazuje dostrzegalnych uszkodze\u0144 ani z\u0142ej kondycji, a pomimo to nie mo\u017ce w\u0142ada\u0107 skrzyd\u0142ami, prawdopodobnie chodzi o z\u0142amanie b\u0105d\u017a nad\u0142amanie obojczyka (wide\u0142ki przed mostkiem), co zazwyczaj jest uleczalne, gdy\u017c goi si\u0119 bez zabieg\u00f3w po 15 dniach i ptak odzyskuje lotno\u015b\u0107 (je\u017celi poprawa jest stopniowa, zaleca si\u0119 przetrzyma\u0107 go jeszcze przez tydzie\u0144 do dw\u00f3ch). Inne ukryte urazy pasa barkowego ko\u0144cz\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnie: niekt\u00f3re ptaki odzyskuj\u0105 sprawno\u015b\u0107 po 2\u20134 tygodniach, inne okazuj\u0105 si\u0119 trwale upo\u015bledzone. We wszystkich przypadkach niejasnych op\u0142aca si\u0119 przetrzyma\u0107 ptaka do wyja\u015bnienia jego stanu. [&#8230;]<\/em><\/p>\n<p><em>Czasem zdrowe jerzyki doznaj\u0105 uszkodze\u0144 lotek, kt\u00f3re niwecz\u0105 profil skrzyd\u0142a, uniemo\u017cliwiaj\u0105c lot. Pogniecione, zmierzwione i nad\u0142amane ko\u0144ce lotek (je\u017celi tylko nie s\u0105 prze\u0142amane) mo\u017cna naprawi\u0107 bardzo prostym zabiegiem: szklank\u0119 nape\u0142ni\u0107 po brzegi wrz\u0105tkiem i zanurzy\u0107 w nim na p\u00f3\u0142 minuty uszkodzone cz\u0119\u015bci pi\u00f3r (uwaga: zachowa\u0107 bezpieczn\u0105 odleg\u0142o\u015bci od \u017cywej d\u0142oni!); po wysuszeniu takie lotki s\u0105 jak nowe. Nieodwracalna jest natomiast utrata wi\u0119kszej liczby spo\u015br\u00f3d sze\u015bciu najd\u0142u\u017cszych lotek b\u0105d\u017a inne trwa\u0142e zniszczenie profilu skrzyd\u0142a (w przeciwie\u0144stwie do ster\u00f3wek, kt\u00f3rych w ostateczno\u015bci mo\u017ce nawet brakowa\u0107).<\/em><\/p>\n<p><em>Beznadziejne s\u0105 przypadki z\u0142amania ko\u0144czyn, powa\u017cnych zranie\u0144 czy st\u0142ucze\u0144, uszkodzenia ga\u0142ki ocznej itp., jak r\u00f3wnie\u017c kra\u0144cowe i nieodwracalne wycie\u0144czenie. Osobniki w takim stanie nale\u017cy usypia\u0107.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;3&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Karmienie jerzyk\u00f3w owadami &#8211; instrukcja<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dla owado\u017cernych jerzyk\u00f3w najkorzystniejsze jest karmienie owadami kilka razy dziennie \u00a0(oko\u0142o 5 razy). Patrz rozdzia\u0142 \u201e<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#6\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Owady<\/a>\u201d w cz\u0119\u015bci \u201e<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#6\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Opieka nad piskl\u0119ciem i podlotem<\/a>\u201d. Owady, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykorzystane na karm\u0119 dla ptak\u00f3w w niewoli, dost\u0119pne s\u0105 w sklepach z karm\u0105 dla gad\u00f3w. Wszyscy s\u0105 zgodni, \u017ce warto\u015bciowe i nie powoduj\u0105ce niekorzystnych skutk\u00f3w jest karmienie \u015bwierszczami (korpusy bez n\u00f3g i ewentualnie bez skrzyde\u0142). Ten pokarm musi by\u0107 uzupe\u0142niany witaminami i preparatem wapniowym. Jak przygotowa\u0107 \u015bwierszcze do skarmiania &#8211; patrz dzia\u0142\u00a0<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#6\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201eOpieka\u00a0nad piskl\u0119ciem i podlotem\u201d,podrozdzia\u0142: Owady\u201d<\/a>. Karmienie \u015bwierszczami jest zalecane przez Deutsche Gesellschaft f\u00fcr Mauersegler i stosowane jest w prowadzonej przez to Towarzystwo Klinice dla Jerzyk\u00f3w we Frankfurcie nad Menem. \u015awierszcze jednak s\u0105 do\u015b\u0107 drogie i nie wsz\u0119dzie dost\u0119pne. Tanie i \u0142atwo dost\u0119pne s\u0105 larwy m\u0105cznika. Jednak, co do tego pokarmu, nie ma jednomy\u015blno\u015bci. S\u0105 opinie, \u017ce karmienie larwami m\u0105cznika mo\u017ce \u017ale wp\u0142ywa\u0107 na stan upierzenia jerzyk\u00f3w. Inny pogl\u0105d na temat karmienia jerzyk\u00f3w larwami m\u0105cznika zaprezentowa\u0142 na konferencji w Berlinie w kwietniu 2012 r. Enrico Fust\u00e9\u00a0z Hiszpanii, kt\u00f3ry wyst\u0119powa\u0142 jako przedstawiciel Centre de Recuperacio de Fauna Salvatge de Torreferrussa [Torreferrusa Wildlife Rehabilitation Centre]. Z jego prezentacji wynika\u0142o, \u017ce przy stosowanym w tym o\u015brodku karmieniu larwami m\u0105cznika osi\u0105ga si\u0119 rezultaty podobne jak przy karmieniu \u015bwierszczami, jerzyki osi\u0105gaj\u0105 r\u00f3wnie dobr\u0105 wag\u0119 i kondycj\u0119, ale du\u017co ta\u0144szym kosztem. Autorzy diety opartej na larwach m\u0105cznika s\u0105 zdania, \u017ce pochodz\u0105ce z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 twierdzenia o szkodliwo\u015bci dla upierzenia chityny larw m\u0105cznika nie s\u0105 dobrze udokumentowane i nie potwierdzaj\u0105 si\u0119 w praktyce. Powodem niedorozwoju czy degeneracji pi\u00f3r mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne inne czynniki. Dieta opieraj\u0105ca si\u0119 w prawie 100 % na larwach m\u0105cznika jest tylko wzbogacana witaminami i minera\u0142ami dla ptak\u00f3w np. preparatem w proszku, \u0142atwo rozpuszczalnym w wodzie, o nazwie Nekton S &#8211; dost\u0119pnym u nas w sklepach internetowych z pokarmami dla ptak\u00f3w np.\u00a0<a href=\"http:\/\/www.hodowlapapug.pl\/?co=shop&amp;act=show&amp;id=949\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.hodowlapapug.pl\/?co=shop&amp;act=show&amp;id=949<\/a>\u00a0lub preparatem Korvimin\u00a0<a href=\"http:\/\/sklep.sigmed.pl\/product_info.php?products_id=7064\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/sklep.sigmed.pl\/product_info.php?products_id=7064\u00a0<\/a>sk\u0142ad:\u00a0<a href=\"http:\/\/www.korvimin.de\/produkt_zusammensetzung.php%20\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.korvimin.de\/produkt_zusammensetzung.php<\/a>.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;9&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><strong>Karmienie jerzyk\u00f3w larwami m\u0105cznika<\/strong><\/p>\n<p><strong>Przygotowanie larw m\u0105cznika do skarmienia:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Larwy m\u0105cznika przeznaczone do karmienia jerzyk\u00f3w powinny by\u0107 przetrzymywane w temperaturze 5 stopni na pod\u0142o\u017cu z otr\u0119b\u00f3w pszennych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przed podaniem jerzykowi larwy m\u0105cznika powinny by\u0107 moczone w roztworze preparatu witaminowego w wodzie przez 30 minut. W tym czasie larwy absorbuj\u0105 z roztworu witaminy i minera\u0142y, kt\u00f3re osadzaj\u0105 si\u0119 te\u017c na powierzchni larw.<\/p>\n<p>Dodatkowo:<\/p>\n<ul>\n<li>raz dziennie nale\u017cy poda\u0107 jerzykom larwy opruszone proszekiem witaminowym<\/li>\n<li>a raz w tygodniu poda\u0107 larwy zamoczone w p\u0142ynnej witaminie B-Complex &#8211; u nas tak\u0105 witamin\u0119 mo\u017cna naby\u0107 np. w lecznicach weterynaryjnych, lub sklepach internetowych:\u00a0<a href=\"http:\/\/www.korvimin.de\/produkt_zusammensetzung.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.delazoo.pl\/prod_id_3523.html<\/a>. Stosunkowo \u0142atwo dost\u0119pna jest witamina B-complex dla go\u0142\u0119bi firmy BIOfaktor.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zalecane jest karmienie 5 x dziennie, w ilo\u015bci 15 &#8211; 20 g. larw na dzie\u0144. S\u0105dz\u0119, \u017ce korzystne by\u0142oby tu te\u017c dodawanie odrobiny startej sepi , jako \u017ar\u00f3d\u0142a wapna. Dla bezpiecze\u0144stwa ptak\u00f3w, zw\u0142aszcza bardzo m\u0142odych, larwy m\u0105cznika podawane ptakom powinny by\u0107 martwe \u2013 z odci\u0119tymi g\u0142\u00f3wkami, albo utopione.<\/p>\n<ul>\n<li>Poni\u017cej pobra\u0107 mo\u017cna artyku\u0142, w kt\u00f3rym por\u00f3wnano cztery diety dla jerzyk\u00f3w:<br \/>\n<a href=\"http:\/\/mto-kr.pl\/images\/pdf\/JZAR_Hand_rearing_Fuste.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">E. Fust\u00e9, E. Obon and L. Olid, Hand-reared common swifts (Apus apus) in a wildlife rehabilitation centre: assessment of growth rates using different diets.<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>[ps2id id=&#8217;10&#8217; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Dodatkowe uwagi na temat opieki i wypuszczania jerzyk\u00f3w<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jerzyki lepiej jest wypuszcza\u0107 na wolno\u015b\u0107 nie rano, jak inne ptaki, lecz po po\u0142udniu (ale nie wieczorem), przy \u0142adnej, raczej bezwietrznej, sta\u0142ej pogodzie. Nale\u017cy je wypuszcza\u0107 tam, gdzie znajduje si\u0119 kolonia jerzyk\u00f3w, lub w takim miejscu, gdzie b\u0119d\u0105 mog\u0142y \u0142atwo znale\u017a\u0107 pokarm, np. nad \u0142\u0105k\u0105 z nisk\u0105 traw\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ptak powinien sfrun\u0105\u0107 sam z podniesionej wysoko d\u0142oni. Je\u015bli tego nie czyni, mo\u017cna powt\u00f3rzy\u0107 pr\u00f3b\u0119 nast\u0119pnego dnia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mimo, \u017ce jerzyki odlatuj\u0105 ju\u017c w sierpniu, mo\u017cna wypu\u015bci\u0107 na wolno\u015b\u0107 tak\u017ce te, kt\u00f3re zdolno\u015b\u0107 lotu uzyska\u0142y z ko\u0144cem sierpnia lub nawet we wrze\u015bniu. Nale\u017cy tylko prze\u015bledzi\u0107 prognoz\u0119 pogody dla kraju i Europy, a nast\u0119pnie wybra\u0107 czas ze sta\u0142\u0105 ciep\u0142\u0105 pogod\u0105 w przeci\u0105gu kilku dni.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_01.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><i><br \/>\nJerzyki nie mog\u0105 by\u0107 trzymane w klatkach. Najodpowiedniejsze do przetrzymywania tych ptak\u00f3w w warunkach domowych s\u0105 kartonowe pude\u0142ka, najlepiej takiej wielko\u015bci, by jerzyki mog\u0142y w nich roz\u0142o\u017cy\u0107 skrzyd\u0142a. Pude\u0142ka powinny by\u0107 przys\u0142oni\u0119te od g\u00f3ry, tak by pozostawa\u0142 tylko niewielki otw\u00f3r. M\u0142odego jerzyka wyjmujemy z pude\u0142ka tylko wtedy, gdy musimy go zmierzy\u0107, zwa\u017cy\u0107 i nakarmi\u0107.<\/i><\/p>\n<p>Na zdj\u0119ciu pude\u0142ka z jerzykami w r\u00f3\u017cnym wieku.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_02.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><i><br \/>\nM\u0142ody jerzyk nied\u0142ugo przed wypuszczeniem. W du\u017cym pude\u0142ku dobrze jest umie\u015bci\u0107 jeszcze ma\u0142e p\u0142askie pude\u0142ko, w kt\u00f3rym jerzyki lubi\u0105 przebywa\u0107. Dno najlepiej jest wy\u015bcieli\u0107 papierowymi r\u0119cznikami. Absolutnie nie mo\u017cna do tego celu u\u017cywa\u0107 waty! Utrzymanie czysto\u015bci pod\u0142o\u017ca jest wa\u017cne ze wzgl\u0119d\u00f3w higienicznych i aby jerzyk nie brudzi\u0142 sobie upierzenia, kt\u00f3re w momencie wypuszczania ptaka na wolno\u015b\u0107 musi by\u0107 w nienagannym stanie.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_03.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><br \/>\n<em>M\u0142ody jerzyk ma jasny podbr\u00f3dek i jasne czo\u0142o, oraz jasne zako\u0144czenia pi\u00f3r.<\/em><\/p>\n<p><i><b><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_04.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><\/b><br \/>\nDoros\u0142y jerzyk ma jasny podbr\u00f3dek, ale jego g\u0142owa jest ciemna.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_05.png\" width=\"495\" height=\"365\" \/><i><br \/>\nSamotnemu jerzykowi mo\u017cemy te\u017c w\u0142o\u017cy\u0107 w k\u0105t pude\u0142ka kawa\u0142ek mi\u0119kkiej , ciemnej tkaniny, takiej z kt\u00f3rej nie strz\u0119pi\u0105 si\u0119 nitki. Jerzyki lubi\u0105 si\u0119 przyczepia\u0107 i przytula\u0107 do takiego zawini\u0105tka. Gdy ptak potrzebuje dogrzewania, w tak\u0105 tkanin\u0119 mo\u017cna zawin\u0105\u0107 plastikow\u0105 butelk\u0119 z ciep\u0142\u0105 wod\u0105.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_06.png\" width=\"495\" height=\"423\" \/><i><br \/>\nJerzyki z jednego gniazda razem w kartonie.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_07.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><i><br \/>\nDoros\u0142y jerzyk na wadze. Codzienne mierzenie i wa\u017cenie jest istotnym elementem opieki, szczeg\u00f3lnie wa\u017cnym w przypadku m\u0142odych ptak\u00f3w. Nie maj\u0105c odpowiedniej d\u0142ugo\u015bci lotek i odpowiedniej wagi w chwili wypuszczenia, m\u0142ody jerzyk nie prze\u017cyje na wolno\u015bci, gdy\u017c wkr\u00f3tce po wylocie podejmuje dalek\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 na miejsce zimowania. W tym zakresie konieczne jest dok\u0142adne przeczytanie i stosowanie si\u0119 do instrukcji J. Desselbergera.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_08.png\" width=\"495\" height=\"439\" \/><br \/>\n<em>\u201eJerzyk uzyskuje pe\u0142n\u0105 zdolno\u015b\u0107 do wytrwa\u0142ego latania dopiero po ca\u0142kowitym wyro\u015bni\u0119ciu lotek! Dlatego przed wypuszczeniem ptaka na wolno\u015b\u0107 trzeba bezwzgl\u0119dnie upewni\u0107 si\u0119 nie tylko, \u017ce jest on pe\u0142nosprawny i w dobrej kondycji, ale przede wszystkim, \u017ce jego lotki faktycznie wyros\u0142y do samego ko\u0144ca\u201d.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em>\u201eDojrza\u0142y do wypuszczenia ptak powinien te\u017c wykazywa\u0107 przynajmniej zacz\u0105tki pop\u0119du do wylotu (cz\u0119sty niepok\u00f3j, pr\u00f3by wydostania si\u0119 z pud\u0142a itp.); je\u017celi to nie nast\u0119puje, lepiej poczeka\u0107. \u201e [J.D.]<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_09.png\" width=\"495\" height=\"340\" \/><br \/>\n<em>\u201eW prawid\u0142owo wyro\u015bni\u0119tym skrzydle najd\u0142u\u017csza jest druga lotka (licz\u0105c od zewn\u0105trz), pierwsza i trzecia s\u0105 niewiele kr\u00f3tsze; czasem najd\u0142u\u017csz\u0105 jest pierwsza (co nie jest wad\u0105), inne drobne r\u00f3\u017cnice te\u017c nie musz\u0105 by\u0107 szkodliwe, je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 skrzyd\u0142a jest poprawna.\u201d [J.D.]<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_10.png\" width=\"495\" height=\"410\" \/><em><br \/>\nM\u0142ody jerzyk jest gotowy do wypuszczenia, gdy jego lotki osi\u0105gn\u0105 odpowiedni\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107, ale ca\u0142e jego upierzenie musi by\u0107 w bardzo dobrym stanie. Istotny jest zw\u0142aszcza stan lotek: nie mog\u0105 by\u0107 uszkodzone, zmierzwione, z\u0142amane czy pobrudzone. Nie powinno te\u017c \u017cadnej lotki brakowa\u0107, ale \u201euszkodzenie lub nawet brak tylko jednej z najd\u0142u\u017cszych lotek nie upo\u015bledza lotno\u015bci, poniewa\u017c jerzyk jest przystosowany do takich strat podczas pierzenia.\u201d [J.D.]<\/em><\/p>\n<p>Jerzyk na zdj\u0119ciu ma wszystkie lotki w dobrym stanie.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_11.png\" width=\"495\" height=\"341\" \/><i><br \/>\nDoros\u0142y jerzyk po rehabilitacji odzyska\u0142 dobr\u0105 kondycj\u0119, czego wska\u017anikiem jest te\u017c stan upierzenia i w chwili robienia zdj\u0119cia by\u0142 ju\u017c gotowy do wypuszczenia.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Doros\u0142e jerzyki, lub jerzyki z lotkami w pe\u0142ni wyro\u015bni\u0119tymi, kt\u00f3re musia\u0142y by\u0107 leczone i przez pewien czas przetrzymywane w domu, musz\u0105 przed wypuszczeniem po\u0107wiczy\u0107 skrzyd\u0142a. W tym celu mo\u017cna jerzyka pu\u015bci\u0107 na zasuni\u0119t\u0105 na zamkni\u0119tym oknie firank\u0119, gdzie przyczepiony pazurkami b\u0119dzie macha\u0142 skrzyd\u0142ami i wspina\u0142 si\u0119 do g\u00f3ry, \u0107wicz\u0105c te\u017c nogi. Przy takich \u0107wiczeniach pok\u00f3j musi by\u0107 odpowiednio zabezpieczony, bez wysokich przeszk\u00f3d na \u015brodku pokoju, z wy\u015bcielon\u0105 mi\u0119kko pod\u0142og\u0105 pod oknem, na wypadek gdyby ptak spada\u0142. Nale\u017cy te\u017c uw\u017ca\u0107, \u017ceby ptak nie przeszed\u0142 g\u00f3r\u0105 na drug\u0105 stron\u0119 firanki, nie uderzy\u0142 o szyb\u0119 lub nie spad\u0142 na twardy parapet. Wskazane jest zawieszenie jakiej\u015b tkaniny na \u015bcianie lub meblach znajduj\u0105cych si\u0119 po przeciwnej do okna stronie, aby jerzyk, w przypadku gdy oderwie si\u0119 od firanki i poleci przez pok\u00f3j, nie trafi\u0142 na g\u0142adk\u0105 \u015bcian\u0119 lecz mia\u0142 gdzie bezpiecznie wyl\u0105dowa\u0107 \u2013 zaczepi\u0107 si\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ptaka nie mo\u017cna ani na moment zostawia\u0107 samego.\u0106wiczenia pocz\u0105tkowo bardzo kr\u00f3tkie nale\u017cy stopniowo wyd\u0142u\u017ca\u0107 do 15 \u2013 20 minut jednorazowo. Takie sesje mog\u0105 by\u0107 powtarzane 2 raz dziennie., Gdy ptak odrywa si\u0119 od firanki i wylatuje na pok\u00f3j, \u0107wiczenia trzeba zako\u0144czy\u0107, aby jerzyk nie zrobi\u0142 sobie krzywdy.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_12.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><i><br \/>\nDoros\u0142e jerzyki, lub jerzyki z lotkami w pe\u0142ni wyro\u015bni\u0119tymi, kt\u00f3re musia\u0142y by\u0107 d\u0142ugo leczone i z tego powodu przetrzymywane w domu, musz\u0105 przed wypuszczeniem po\u0107wiczy\u0107 skrzyd\u0142a. Do takich \u0107wicze\u0144 mo\u017cna wykorzysta\u0107 firank\u0119 z zachowaniem odpowiednich \u015brodk\u00f3w bezpiecze\u0144stwa \u2013 zamkni\u0119te okno, wy\u015bcielona mi\u0119kko pod\u0142oga i parapet, zabezpieczony pok\u00f3j, tak aby ptak nie dozna\u0142 kontuzji i nie uszkodzi\u0142 sobie lotek.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><b>W ten spos\u00f3b nie mo\u017cna \u0107wiczy\u0107 m\u0142odych jerzyk\u00f3w z niewyro\u015bni\u0119tymi jeszcze lotkami!<\/b><\/span>\u00a0Takie ptaki musz\u0105 by\u0107 przetrzymywane w pud\u0142ach kartonowych a ich zdolno\u015b\u0107 lotu mo\u017cna sprawdzi\u0107 dopiero gdy d\u0142ugo\u015b\u0107 ich lotek i zachowanie wskazuj\u0105, \u017ce s\u0105 gotowe do wypuszczenia.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_13.png\" width=\"495\" height=\"354\" \/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_14.png\" \/><i><br \/>\nWypuszczanie m\u0142odego jerzyka na wolno\u015b\u0107 na rozleg\u0142ym niezabudowanym i niezadrzewionym terenie \u2013 jerzyk mia\u0142 przed sob\u0105 \u0142\u0105k\u0119, kt\u00f3r\u0105 wida\u0107 na zdj\u0119ciu obok. Jerzyk musi mie\u0107 przestrze\u0144 do \u201erozbiegu\u201d i nabrania wysoko\u015bci. Gotowy do lotu ptak nie musi by\u0107 podrzucany: gdy zobaczy przestrze\u0144 i poczuje wiatr, nie mo\u017cna go utrzyma\u0107 w r\u0119ku. Je\u015bli ptak nie startuje sam z podniesionej w g\u00f3r\u0119 r\u0119ki, to nie nale\u017cy go do tego przymusza\u0107, tylko powt\u00f3rzy\u0107 pr\u00f3b\u0119 za dzie\u0144 czy dwa.<\/i><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_15.png\" \/><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_16.png\" \/><i><br \/>\nDobrym terenem do wypuszczania jerzyka mo\u017ce by\u0107 stadion sportowy z nisko przyci\u0119t\u0105 traw\u0105 i du\u017c\u0105 pust\u0105 przestrzeni\u0105.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_17.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><i><br \/>\nWypuszczenie doros\u0142ego jerzyka z wysokiego pi\u0119tra pozwoli\u0142o mu zaoszcz\u0119dzi\u0107 wysi\u0142ku zwi\u0105zanego z nabieraniem wysoko\u015bci. Mo\u017cna tak robi\u0107 tylko w przypadku, gdy jest pewno\u015b\u0107, \u017ce jerzyk jest zdolny do lotu, \u017ce jest w dobrej kondycji i nie spadnie.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_18.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><i><br \/>\nM\u0142ody dobrze lataj\u0105cy jerzyk wypuszczany na wolno\u015b\u0107 z 11 pi\u0119tra za chwil\u0119 sam zerwie si\u0119 do lotu, bez podrzucania. Jerzyk sam zadecyduje, czy jest ju\u017c gotowy do d\u0142ugotrwa\u0142ego lotu. Zdarza si\u0119, \u017ce przy piewszej pr\u00f3bie ptak nie odlatuje i trzyma si\u0119 kurczowo r\u0119ki. W\u00f3wczas nale\u017cy go zabra\u0107 i przetrzyma\u0107 w domu jeszcze 2 \u2013 3 dni. Przy ponownej pr\u00f3bie zdrowy jerzyk zwykle szybko decyduje si\u0119 odlecie\u0107.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_19.png\" width=\"495\" height=\"372\" \/><i><br \/>\nI polecia\u0142&#8230; najpierw zni\u017caj\u0105c lot, a dopiero po chwili nabieraj\u0105c wysoko\u015bci.<\/i><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_20.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><i><br \/>\nWypuszczony jerzyk wysoko na niebie.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">Do wypuszczenia na wolno\u015b\u0107 nie nadaj\u0105 si\u0119 ptaki wycie\u0144czone, z trwa\u0142ym urazem oka i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w z uszkodzonym lub z\u0142amanym skrzyd\u0142em.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/jerzyki_21.png\" width=\"495\" height=\"438\" \/><br \/>\n<em>\u201eNieodwracalna jest [\u2026] utrata wi\u0119kszej liczby spo\u015br\u00f3d sze\u015bciu najd\u0142u\u017cszych lotek b\u0105d\u017a inne trwa\u0142e zniszczenie profilu skrzyd\u0142a\u2026\u201d [J.D.]<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Utrata kilku najd\u0142u\u017cszych lotek lub ich z\u0142amanie uniemo\u017cliwia jerzykowi lot, a wi\u0119c i \u017cycie na wolno\u015bci, nawet je\u015bli nie jest z\u0142amane skrzyd\u0142o \u2013 osobniki z takimi urazami nale\u017cy usypia\u0107, bo jerzyki nie nadaj\u0105 si\u0119 do trzymania w niewoli. Dotyczy to tak\u017ce tego widocznego na zdj\u0119ciu doros\u0142ego jerzyka ze z\u0142amanymi lotkami w prawym skrzydle. Pewne nadzieje na ratowanie jerzyk\u00f3w z uszkodzonymi mechanicznie lotkami daj\u0105 badania i do\u015bwiadczenia z rehabilitacj\u0105 takich ptak\u00f3w, jakie s\u0105 prowadzone w klinice dla jerzyk\u00f3w we Frankfurcie nad Menem.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;4&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Jask\u00f3\u0142ki<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jask\u00f3\u0142ki nale\u017cy przetrzymywa\u0107 w warunkach podobnych jak jerzyki. Nigdy nie trzyma si\u0119 ich w klatce!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u0105 to ptaki owado\u017cerne i trudne do odchowania. Nale\u017cy je karmi\u0107 owadami \u2013 odw\u0142okami \u015bwierszczy , larwami m\u0105cznika, larwami mola woskowego \u2013 patrz \u00a0podrozdzia\u0142 \u201e<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#6\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Owady<\/a>\u201d w cz\u0119\u015bci \u00a0\u201e<a href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/opieka-nad-piskleciem-i-podlotem\/#6\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Opieka nad piskl\u0119ciem i podlotem<\/a>\u201d.\u00a0W przeciwie\u0144stwie do jerzyk\u00f3w, jask\u00f3\u0142ki wymagaj\u0105 cz\u0119stego karmienia, co 1 \u2013 2 godz. Syte przestaj\u0105 otwiera\u0107 dziobki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gdyby mia\u0142y problemy z wypr\u00f3\u017cnianiem si\u0119, pude\u0142eczko, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy im za gniazdko, nale\u017cy umie\u015bci\u0107 na jakim\u015b podwy\u017cszeniu. [W naturze odchody ich spadaj\u0105 z wysokiego gniazda w d\u00f3\u0142.]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0142ode jask\u00f3\u0142ki musz\u0105 by\u0107 pod opiek\u0105 do wieku ok. 6 tygodni. Nawet gdy potrafi\u0105 ju\u017c samodzielnie je\u015b\u0107 i lata\u0107, wracaj\u0105 jeszcze przez jaki\u015b czas na noc do gniazda. Wypuszczone za wcze\u015bnie nie znalaz\u0142yby sobie miejsca na nocleg. Wypu\u015bci\u0107 na wolno\u015b\u0107 mo\u017cna je wtedy, gdy sprawnie lataj\u0105, same pobieraj\u0105 pokarm z pod\u0142o\u017ca, i po lotach w zamkni\u0119tym pomieszczeniu nie wracaj\u0105 ju\u017c do swego zast\u0119pczego gniazda.<\/p>\n<p>Ci\u0119\u017car, kt\u00f3ry powinny osi\u0105gn\u0105\u0107 przed wypuszczeniem, to 22 \u2013 21 gram\u00f3w. Nale\u017cy je wypuszcza\u0107 w \u015brodowisku gdzie s\u0105 inne ptaki tego gatunku.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;5&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Go\u0142\u0119bie<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0142ode go\u0142\u0119bie najlepiej czuj\u0105 si\u0119 w wy\u015bcielonym glinianym p\u0142askim okr\u0105g\u0142ym naczyniu. Pojedynczo wychowywany go\u0142\u0105b czuje si\u0119 osamotniony, bo zwykle w gnie\u017adzie s\u0105 dwa piskl\u0119ta. Dobrze jest wi\u0119c w\u0142o\u017cy\u0107 mu do gniazdka niedu\u017c\u0105 maskotk\u0119-przytulank\u0119, kt\u00f3ra zast\u0105pi mu rodze\u0144stwo. Potrzebuj\u0105 ogrzewania jak inne piskl\u0119ta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przy karmieniu go\u0142\u0119bi problemem jest otwarcie im dzioba, gdy\u017c nie \u017cebrz\u0105 o pokarm jak inne ptaki &#8211; trzeba je karmi\u0107 troch\u0119 \u201ena si\u0142\u0119\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzi\u00f3b m\u0142odego go\u0142\u0119bia jest bardzo mi\u0119kki i \u0142atwo go uszkodzi\u0107 i zdeformowa\u0107, dlatego przy otwieraniu go trzeba zachowa\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107. Nale\u017cy podwa\u017cy\u0107 paznokciem stosunkowo twardy czubek dzioba i wsun\u0105\u0107 palec otwieraj\u0105c dzi\u00f3b, tak by w\u0142o\u017cy\u0107 pipetk\u0119 z pokarmem, kt\u00f3ry trzeba wprowadzi\u0107 g\u0142\u0119boko do dzioba, ponad j\u0119zykiem.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bardzo m\u0142ode nieopierzone ptaki karmi si\u0119 kilka razy dziennie pokarmem w stanie p\u00f3\u0142p\u0142ynnym z pipetki lub strzykawki \u2013 pokarm nie mo\u017ce mie\u0107 grudek. Po karmieniu wole ma by\u0107 wype\u0142nione, ale nie za mocno. Ponownie mo\u017cna karmi\u0107, gdy wole widocznie si\u0119 opr\u00f3\u017cni, ale nie jest zupe\u0142nie puste.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Za pokarm mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 mieszanka nabia\u0142owa, ale nieco rozrzedzona, tak by mo\u017cna j\u0105 by\u0142o podawa\u0107 ze strzykawki, lub papka z twarogu i zmiksowanych gotowanych p\u0142atk\u00f3w owsianych, albo zagotowane, ostudzone i zmielone ziarna. Je\u015bli pokarm nie zawiera dodatku witamin, wtedy trzeba doda\u0107 odrobin\u0119 witaminy B-complex. W specjalistycznych sklepach, g\u0142\u00f3wnie internetowych, mo\u017cna naby\u0107 specjalne pokarmy do sztucznego odchowu piskl\u0105t.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gdy pojawi\u0105 si\u0119 pierwsze pi\u00f3ra wprowadza si\u0119 poma\u0142u pokarm sta\u0142y &#8211; kulki mieszanki nabia\u0142owej, gotowane kasze i ziarno (pszenic\u0119, proso), a nast\u0119pnie moczone przez kilka godzin ziarno, p\u0142atki owsiane, mak. Pocz\u0105tkowo raz dziennie, potem cz\u0119\u015bciej, a po 10 dniach papkowaty pokarm daje si\u0119 tylko rano i wieczorem a\u017c do czasu, gdy go\u0142\u0105b b\u0119dzie jad\u0142 samodzielnie. Jednocze\u015bnie przyzwyczaja si\u0119 ptaka do suchego pokarmu, daj\u0105c mu codziennie troch\u0119 wi\u0119cej suchych ziaren.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/golab_01.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><i><br \/>\nPrzy nauce samodzielnego jedzenia nale\u017cy podawa\u0107 go\u0142\u0119biom pocz\u0105tkowo ziarno gotowane, moczone i zwi\u0119ksza\u0107 stopniowo dodatek suchego ziarna. Przy karmieniu ziarnem go\u0142\u0119bie musz\u0105 mie\u0107 dost\u0119p do \u017cwirku u\u0142atwiaj\u0105cego trawienie.<\/i><\/p>\n<p><i><b><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/golab_02.png\" width=\"494\" height=\"334\" \/><\/b><br \/>\nMieszank\u0119 ziaren dla go\u0142\u0119bi i \u017cwirek z mikroelementami mo\u017cna kupi\u0107 w sklepach z karm\u0105 dla go\u0142\u0119bi. W sezonie mo\u017cna wykorzystywa\u0107 np. mi\u0119kkie \u015bwie\u017ce ziarna kukurydzy wy\u0142uskane z kolby.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sierp\u00f3wki szczeg\u00f3lnie, ale tak\u017ce inne go\u0142\u0119bie, potrzebuj\u0105 te\u017c zielonek \u2013 posiekanych li\u015bci mniszka, gwiazdnicy, krwawnika itp. Go\u0142\u0119bie, nawet gdy potrafi\u0105 ju\u017c lata\u0107 i jedz\u0105 same, nie s\u0105 jeszcze samodzielne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wypu\u015bci\u0107 na wolno\u015b\u0107 mo\u017cna je dopiero, gdy maj\u0105 co najmniej 6 \u2013 8 tygodni. D\u0142u\u017cej trwa okres usamodzielniania si\u0119 sierp\u00f3wek.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;6&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Krukowate<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Karmienie krukowatych jest stosunkowo \u0142atwe. Ca\u0142kiem ma\u0142e piskl\u0119ta mo\u017cna karmi\u0107 mieszank\u0105 nabia\u0142ow\u0105, ale ju\u017c kilkudniowym nale\u017cy diet\u0119 wzbogaci\u0107 stopniowo w mi\u0119so, owoce, jarzyny. W \u017cywieniu starszych krukowatych mi\u0119so mo\u017ce stanowi\u0107 40% pokarmu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W wieku 14 dni trzeba im do pokarmu domiesza\u0107 cz\u0119\u015bci niestrawne, balastowe: sier\u015b\u0107, pi\u00f3ra, larwy m\u0105cznika. Po karmieniu musz\u0105 by\u0107 pojone.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">U krukowatych cz\u0119\u015bciej ni\u017c u innych gatunk\u00f3w dochodzi do braku wapnia, dlatego pokarm ich musi by\u0107 uzupe\u0142niany o wap\u0144 i witaminy. Dobrze przyswajalnym przez m\u0142ode ptaki \u017ar\u00f3d\u0142em wapnia s\u0105 skorupki \u015blimak\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017cy rozdrobni\u0107 i dodawa\u0107 im z jedzeniem. Do pokarmu nale\u017cy te\u017c dodawa\u0107 roztarte skorupki z gotowanych jajek lub sproszkowan\u0105 sepi\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przed wypuszczeniem trzeba ptaki nauczy\u0107 jedzenia r\u00f3\u017cnorakich pokarm\u00f3w, jak np.: \u015blimaki, larwy m\u0105cznika, orzechy, pszenica, jajko na twardo, gotowany makaron, owoce, zieleniny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Problemem przy wychowaniu krukowatych jest to, \u017ce szybko si\u0119 oswajaj\u0105. Nale\u017cy wiec dba\u0107 o to, by jak najmniej przywi\u0105za\u0142y si\u0119 do cz\u0142owieka. Krukowate s\u0105 ptakami bardzo inteligentnymi, dlatego w trakcie odchowywania, leczenia,czy rehabilitacji nale\u017cy zapewni\u0107 im jakie\u015b zaj\u0119cie \u2013 np.wk\u0142ada\u0107 do klatki czy kartonu jakie\u015b przedmioty, kt\u00f3re mog\u0105 spe\u0142nia\u0107 rol\u0119 bezpiecznej zabawki \u2013 b\u0142yskotki, kolorowe zabawki plastikowe dla dzieci, ga\u0142\u0119zie.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/krukowate_01.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><i><br \/>\nWychowana przez ludzi sroka bardzo si\u0119 oswoi\u0142a. Po przewiezieniu do azylu musia\u0142a nauczy\u0107 si\u0119 wsp\u00f3\u0142\u017cy\u0107 z innymi osobnikami swojego gatunku.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W wypadku zw\u0142aszcza kawek, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 w stadach o specyficznej strukturze spo\u0142ecznej, bardzo trudny jest powr\u00f3t ptaka wychowanego przez cz\u0142owieka do ptasiej grupy i ptak taki zostaje zwykle zepchni\u0119ty na sam d\u00f3\u0142 hierarchii. Dlatego w razie jakichkolwiek w\u0105tpliwo\u015bci, powinno si\u0119 raczej zostawi\u0107 ptaka w jego \u015brodowisku, ni\u017c zabiera\u0107 i wyrywa\u0107 go z tych relacji.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/krukowate_02.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><i><br \/>\nTa m\u0142oda kawka r\u00f3wnie\u017c trafi\u0142a do azylu, gdzie mog\u0142a nawi\u0105za\u0107 relacje z innymi sierotami swojego gatunku. W pudle kartonowym te\u017c mo\u017cna umocowa\u0107 drewnian\u0105 \u017cerdk\u0119 odpowiedniej grubo\u015bci, na kt\u00f3rej ptak mo\u017ce wygodnie siedzie\u0107 i dzi\u0119ki kt\u00f3rej nie brudzi sobie pi\u00f3r odchodami.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podchodz\u0105c do podlota ptak\u00f3w krukowatych trzeba si\u0119 liczy\u0107 z atakiem ze strony rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy broni\u0105 swoje m\u0142ode przed drapie\u017cnikami, kotami, ale i przed lud\u017ami \u2013 niejedna osoba zosta\u0142a w takiej sytuacji mocno pokaleczona silnymi dziobami doros\u0142ych ptak\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cz\u0119sto praktykowane jest wypuszczanie odchowanych krukowatych na wysypiskach \u015bmieci, gdzie stosunkowo \u0142atwo mog\u0105 znale\u017a\u0107 co\u015b do zjedzenia, bowiem m\u0142ode trudno przystosowuj\u0105 si\u0119 do samodzielnego \u017cycia bez pomocy rodzic\u00f3w. Najlepszym rozwi\u0105zaniem jednak jest zawiezienie ptaka do azylu, gdzie zwykle s\u0105 te\u017c inne ptaki danego gatunku i gdzie nasz podopieczny b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uczy\u0107 si\u0119 w stadzie zachowa\u0144 spo\u0142ecznych.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;7&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Drapie\u017cne i sowy<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Odchowanie zdrowych ptak\u00f3w nale\u017c\u0105cych do tych dw\u00f3ch grup wymaga specjalistycznej wiedzy fachowej i nie udaje si\u0119 nawet cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry ju\u017c ma pewne do\u015bwiadczenie z ptakami. Odpowiednio zaj\u0105\u0107 si\u0119 ptakami tych gatunk\u00f3w mog\u0105 tylko wyspecjalizowane o\u015brodki \u2013 azyle.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W r\u0119ce ludzi najcz\u0119\u015bciej wpadaj\u0105 podloty, kt\u00f3re wychodz\u0105 z gniazda zanim potrafi\u0105 fruwa\u0107 i siedz\u0105 cz\u0119sto w widocznym miejscu, czekaj\u0105c na rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy przynosz\u0105 im pokarm. Aby si\u0119 prawid\u0142owo rozwija\u0107 musz\u0105 zjada\u0107 ca\u0142e ofiary, z sier\u015bci\u0105 i ko\u015b\u0107mi. Przeci\u0119tny cz\u0142owiek na og\u00f3\u0142 nie jest w stanie zagwarantowa\u0107 im odpowiedniego po\u017cywienia, ani nie jest zdolny przygotowa\u0107 takiego ptaka do \u017cycia na wolno\u015bci.<\/p>\n<p><i><b><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/drapiezne_01.png\" width=\"495\" height=\"340\" \/><\/b><br \/>\nW r\u0119ce ludzi najcz\u0119\u015bciej wpadaj\u0105 podloty, kt\u00f3re wychodz\u0105 z gniazda zanim potrafi\u0105 fruwa\u0107 i siedz\u0105 cz\u0119sto w widocznym miejscu, czekaj\u0105c na rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy przynosz\u0105 im pokarm.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tote\u017c je\u015bli ptak nie ma widocznych obra\u017ce\u0144, nale\u017cy go zostawi\u0107 w spokoju. Ewentualnie z zachowaniem \u015brodk\u00f3w ostro\u017cno\u015bci, ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwy atak rodzic\u00f3w czy silne szpony \u201emale\u0144stwa\u201d, mo\u017cna przenie\u015b\u0107 ptaka w bardziej bezpieczne czy odpowiednie dla niego miejsce, np. na ga\u0142\u0105\u017a drzewa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gdy m\u0142ody ptak zosta\u0142 ju\u017c zabrany do domu, mo\u017cna go nawet po kilku godzinach odnie\u015b\u0107 na miejsce, gdzie zosta\u0142 znaleziony. Rodzice go zaakceptuj\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W sprawie rannego ptaka trzeba si\u0119 jak najszybciej skontaktowa\u0107 z odpowiednim o\u015brodkiem, azylem dla ptak\u00f3w. Zar\u00f3wno ptaki szponiaste, jak i sowy przetrzymuje si\u0119 i przewozi w kartonowych pud\u0142ach.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/drapiezne_02.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><br \/>\nM\u0142ode pustu\u0142ki ze zniszczonego gniazda zosta\u0142y przewiezione do azylu w tekturowym pudle wy\u015bcielonym papierowymi r\u0119cznikami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do jedzenia w razie konieczno\u015bci (i tylko gdy wole jest puste) mo\u017cna da\u0107 troch\u0119 chudego mi\u0119sa wo\u0142owego. Ale gdy nie ma si\u0119 odpowiedniego pokarmu, lepiej w og\u00f3le nie karmi\u0107, bo nieodpowiedni pokarm mo\u017ce ptaka zabi\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przy post\u0119powaniu z tymi ptakami musi si\u0119 uwa\u017ca\u0107 nie tylko na silny dzi\u00f3b, ale i na bardziej niebezpieczne szpony. Szczeg\u00f3lnie nale\u017cy zwraca\u0107 uwag\u0119 na twarz i oczy. Nie przybli\u017ca\u0107 twarzy na wyci\u0105gni\u0119cie dzioba lub szpon\u00f3w do ptaka, gdy\u017c b\u0142yskawiczny odruch obronny wyro\u015bni\u0119tego pisklaka mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 skaleczeniem twarzy lub utrat\u0105 oka.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/drapiezne_03.png\" width=\"495\" height=\"361\" \/><br \/>\nM\u0142oda pustu\u0142ka, gdy czuje si\u0119 zagro\u017cona, przewraca si\u0119 na grzbiet i atakuje szponami.<\/p>\n<p>[ps2id id=&#8217;8&#8242; target=&#8221;\/]<\/p>\n<p><b>Wilgi<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wilgi powinny otrzymywa\u0107 pokarm zbli\u017cony do naturalnego. Mo\u017cna je karmi\u0107 owadami i pokarmem dla gwark\u00f3w zmieszanym z owocami (jab\u0142ko, gruszka, banan, czere\u015bnie, porzeczki) i z utart\u0105 drobno marchewk\u0105. Wilgi ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na b\u0142\u0119dy \u017cywieniowe powinny by\u0107 jak najszybciej oddane pod specjalistyczn\u0105 opiek\u0119. Innym powodem jest to, \u017ce wilga bardzo szybko si\u0119 oswaja i wtedy trudno jest przystosowa\u0107 j\u0105 do samodzielnego \u017cycia na wolno\u015bci. Trzeba wi\u0119c ogranicza\u0107 kontakt z ptakiem tylko do niezb\u0119dnych czynno\u015bci. Oswojona, uzale\u017cniona od cz\u0142owieka nie da sobie rady w naturze. Poniewa\u017c wilgi wcze\u015bnie odlatuj\u0105 do Afryki na zimowiska, nie jest mo\u017cliwe przygotowanie jej do wypuszczenia w domowych warunkach. Znalezione, potrzebuj\u0105ce ludzkiej pomocy piskl\u0119 wilgi powinno by\u0107 jak najszybciej oddane do azylu dla ptak\u00f3w, gdzie pod w\u0142a\u015bciw\u0105 opiek\u0105 b\u0119dzie dorasta\u0142o w towarzystwie innych ptak\u00f3w, by\u0107 mo\u017ce nawet w\u0142asnego gatunku i b\u0119dzie mia\u0142o potem szans\u0119 powrotu na wolno\u015b\u0107, by\u0107 mo\u017ce po przezimowaniu w azylu.<\/p>\n<p><i><b><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.mto-kr.pl\/images\/szczegolne_wymagania\/wilga_01.png\" width=\"495\" height=\"371\" \/><\/b><br \/>\nWilga szybko przyzwyczaja si\u0119 do warunk\u00f3w niewoli, co utrudnia przystosowanie jej do \u017cycia na wolno\u015bci. Konieczne jest wi\u0119c jak najszybsze oddanie jej do azylu dla ptak\u00f3w, gdzie zostanie odpowiednio przygotowana do \u017cycia w naturze.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Opracowanie: Ewa Szumakowicz<br \/>\nKonsultacja: Kazimierz Walasz<br \/>\nZdj\u0119cia: Ewa Szumakowicz<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzi\u0119kuj\u0119 pani Katarzynie Szczypie za zainteresowanie, przes\u0142ane materia\u0142y i uwagi, dzi\u0119ki kt\u00f3rym wprowadzi\u0142am pewne poprawki w rozdziale o jerzykach.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W opracowaniu wykorzystano:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Niepublikowane notatki Kazimierza Walasza na temat do\u015bwiadcze\u0144 w\u0142asnych w post\u0119powaniu z ptakami<\/li>\n<li>Instrukcj\u0119 opieki nad jerzykami udost\u0119pnion\u0105 przez Jerzego Desselbergera<\/li>\n<li>Notatki z konferencji po\u015bwi\u0119conej jerzykom [Berlin, kwiecie\u0144 2012]<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">oraz informacje z nast\u0119puj\u0105cych \u017ar\u00f3de\u0142:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.wildvogelhilfe.org\/aufzucht\/aufzucht.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.wildvogelhilfe.org\/aufzucht\/aufzucht.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.wildvogelhilfe.org\/altvoegel\/altvoegel.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.wildvogelhilfe.org\/altvoegel\/altvoegel.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/apusapus.net\/found.html\">http:\/\/apusapus.net\/found.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.mauersegler.com\/home.htm%20\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.mauersegler.com\/home.htm<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.commonswift.org\/Tipps-fuer-Tieraerzte.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.commonswift.org\/Tipps-fuer-Tieraerzte.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.zeberki.wer.pl\/strony\/zywienie.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.zeberki.wer.pl\/strony\/zywienie.php<\/a><a href=\"http:\/\/www.zeberki.wer.pl\/strony\/zywienie.php%20\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n<\/a><\/li>\n<li>David Alderton , \u0141uszczaki<\/li>\n<li>David Alderton, Ty i twoje ptaki<\/li>\n<li>Choroby Ptak\u00f3w, Specjalne Wydanie \u201eWoliery\u201d 1\/2008<\/li>\n<li>Andrzej G. Kruszewicz, Ptaki Polski<\/li>\n<li>Andrzej G. Kruszewicz, Pomagamy ptakom<\/li>\n<li>Andrzej G. Kruszewicz, Hodowla ptak\u00f3w ozdobnych<\/li>\n<li>Michael Lohmann, Obserwujemy ptaki<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uwaga:\u00a0Podstawowe informacje i wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce post\u0119powania z piskl\u0119tami znajduj\u0105 si\u0119 w dziale\u00a0Opieka nad piskl\u0119ciem i podlotem. Jerzyki Instrukcja sztucznego wychowu piskl\u0105t jerzyka autorstwa J. Desselbergera Karmienie jerzyk\u00f3w owadami Karmienie jerzyk\u00f3w larwami m\u0105cznika. Przygotowanie larw m\u0105cznika do skarmiania Dodatkowe uwagi na temat opieki i wypuszczania jerzyk\u00f3w Jask\u00f3\u0142ki Go\u0142\u0119bie Krukowate Drapie\u017cne i sowy Wilgi [ps2id id=&#8217;1&#8242; target=&#8221;\/] Jerzyki Os\u0142abione ptaki trzeba umie\u015bci\u0107 w zacisznym , przyciemnionym miejscu, ogrza\u0107, napoi\u0107 letni\u0105 wod\u0105 (patrz rozdz. \u201eOpieka nad piskl\u0119ciem i podlotem\u201d) i pocz\u0105tkowo (pierwszy dzie\u0144 czy dwa) karmi\u0107 cz\u0119sto (co 1 \u2013 2 godz.) ma\u0142ymi porcjami. Gdy ptak nie otwiera dzioba w spos\u00f3b typowy, trzeba\u2026 <a class=\"continue-reading-link\" href=\"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/szczegolne-wymagania-w-opiece-nad-niektorymi-gatunkami\/\">Czytaj dalej&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":95,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-81","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/81","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/81\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1079,"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/81\/revisions\/1079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mto-kr.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}