SPRAWOZDANIE Z DZIAŁAŃ NA OBSZARZE PGE DYSTRYBUCJA W 2026 ROKU
„Program poznania i ochrony bociana białego w Polsce” realizowany jest przez Małopolskie Towarzystwo Ornitologiczne we współpracy ze wszystkimi dostarczycielami energii elektrycznej na obszarze kraju. Z PGE Dystrybucja współpracujemy od 2022 roku. Rok 2026 był już 5 sezonem naszych wspólnych działań.
W 2026 roku na obszarze PGE Dystrybucja zaobrączkowaliśmy łącznie 607 piskląt w 278 gniazdach położonych na obszarze 41 gmin (ryc. 1). Ponadto założono jeszcze obrączki 14-tu ptakom po rehabilitacji w azylach.
Ryc. 1. Rozmieszczenie gniazd bociana białego, w których zaobrączkowano pisklęta w 2026 r.
Tegoroczny sezon nie był dobry dla bocianów. Mroźny i deszczowy maj, a następnie utrzymująca się susza, spowodowały, że pomimo wysokiej zajętości gniazd sukces lęgowy, przekładający się na liczbę wyprowadzonych piskląt z gniazd, był niski. Średnia dla całego obszaru PGE wyniosła w tym roku 2,18 młodych na gniazdo, w którym obrączkowaliśmy. Trzeba zaznaczyć w tym miejscu, że na terenie PGE Dystrybucja znajdują się obszary o największym krajowym zagęszczeniu par lęgowych tego gatunku (np. dolina Biebrzy i Narwi). Przeważały gniazda z dwójką odchowanych młodych (HPm2), które stanowiły blisko 53% wszystkich gniazd (ryc. 2). Gniazda z „czworaczkami” (HPm4) stanowiły jedynie 3% ogółu gniazd.
Wszystkie ptaki otrzymywały standardowe metalowe obrączki ornitologiczne. Większości z nich założono również obrączki plastikowe koloru zielonego z indywidualnym kodem alfanumerycznym na goleń, umożliwiające odczytanie kodu z większej odległości.
Ryc. 2. Efektywność lęgów u bociana białego na obszarze PGE Dystrybucja w 2026 r.
Tabela 1. Osoby obrączkujące bociany w 2026 r. na obszarze PGE Dystrybucja wraz z liczbą zaobrączkowanych ptaków.
Ryc. 3. Niektóre z młodych bocianów, oprócz metalowej standardowej obrączki ornitologicznej, otrzymały obrączki elektroniczne (na zdjęciu w kolorze szarym z pomarańczowym panelem).
Po raz pierwszy w tym roku testowaliśmy obrączki elektroniczne, tzw. INTAGI. To całkowite novum w badaniach wędrówek ptaków, które wydaje się być niesamowitym narzędziem w zdobywaniu informacji o lokalizacji danego osobnika. INTAGI wyposażone w moduł komunikacyjny Bluetooth o bardzo niskim poborze mocy, inteligentnie łączą się z pobliskimi urządzeniami, takimi jak smartfony i inne odbiorniki noszone przez przypadkowe osoby. Te połączone urządzenia zdalnie udostępniają swoje lokalizacje, umożliwiając automatyczne oszacowanie pozycji ptaka. Rewolucyjność tej technologii wynika z jej prostoty. Uzyskana lokalizacja to technicznie położenie podłączonego urządzenia, a nie samego ptaka. Ponieważ jednak maksymalny zasięg Bluetooth wynosi około 150–200 metrów, dokładność pozycjonowania jest porównywalna (a często lepsza) z tradycyjnymi, wizualnymi odczytami obrączek ptasich w terenie. Założyliśmy INTAGI łącznie 8 pisklętom z gniazd zlokalizowanych na terenie gmin: Giby (podlaskie), Moskorzew i Radków (świętokrzyskie). Tegoroczna migracja młodych bocianów rozpoczęła się znacznie wcześniej. Poniżej kilka map obrazujących trasy przelotu młodych ptaków wyposażonych w obrączki typu INTAG.
Opracował: Stanisław Czyż – koordynator „Programu poznania i ochrony bociana białego w Polsce”
PL 
EN